سالانه
56 میلیون مرگ در جهان رخ می دهد که 38 میلیون، یعنی 68 درصد آن مربوط به بیماری های
غیر واگیر است. مرگ های زودرس ناشی از بیماری های غیر واگیر که در واقع مرگ های
زیر 70 سال را شامل می شود، 16 میلیون مرگ در سال است که 4 میلیون آن ( یعنی 27
درصد موارد ) مرگ زودرس ناشی از سرطان است.

 

میزان بروز سالیانه سرطان در
سال 2012 میلادی، 14 میلیون نفر بوده است که تا سال2030 میلادی به حدود 25 میلیون
نفر خواهد رسید؛ یعنی ظرف مدت کوتاهی بروز سرطان نزدیک به دو برابر خواهد شد.
همچنین موارد مرگ و میر سالیانه از 8 میلیون نفر در سال در همین فاصله زمانی به 13
میلیون نفر می رسد و آنچه قابل توجه است اینکه هفتاد درصد از این افزایش در
کشورهای در حال توسعه رخ می دهد.

در ایران سالانه حدود 100
هزار نفر به سرطان مبتلا می شوند که این عدد تا سال 2030 میلادی ( 1409 خورشیدی )
با افزایش دست کم هشتاد درصدی به بیش از 160 هزار نفر در سال خواهد رسید. سالانه
در استان فارس حدود 9193 بیمار مبتلا به سرطان شناسایی و ثبت می شود که 4747 نفر
از آنها مرد و 4446 نفر زن هستند.

با
توجه به این اهمیت؛ یکم تا هفتم بهمن امسال در تقویم سلامت کشور به پویش ملی مبارزه با سرطان اختصاص یافته است.

شایان
ذکر است در شبکه های بهداشت و درمان زیرمجموعه دانشگاه علوم پزشکی شیراز، اقدامات
مربوط به برنامه شناسایی و تشخیص زود هنگام سرطان های روده بزرگ، پستان و سرویکس به
صورت ادغام یافته در حال اجرا است.

پژوهش ها نشان می دهد مهمترین
دلایل برای افزایش بروز سرطان در ایران و جهان با موارد زیر مرتبط است:

- افزایش
امید به زندگی و افزایش تعداد سالمندان یکی از این علت هاست؛ چرا که بروز سرطان با
افزایش سن، افزایش می یابد.

- تغییر
در شیوه زندگی مانند افزایش مصرف دخانیات، غذاهای چرب و پرکالری و کم تحرکی

- عوامل
محیطی

با توجه به روند افزایشی
موارد سرطان، برنامه ریزی برای کنترل این بیماری ضروری است که این برنامه ها در
محورهای زیر پیگیری شود:

- پیشگیری

- تشخیص زود هنگام

- تشخیص و درمان صحیح

- مراقبت های تسکینی

باید گفت زیربنای همه این محورها
اجرای دقیق و مستمر دو فعالیت زیرساختی برنامه ثبت سرطان و پژوهش در سرطان است.

در راستای شناسایی و تشخیص زودهنگام سرطان، سه
برنامه شناسایی و تشخیص زود هنگام سرطان های روده بزرگ، پستان و سرویکس در شبکه
های بهداشت و درمان زیرمجموعه دانشگاه علوم پزشکی شیراز ادغام شده است و گروه های هدف
در این برنامه ها شامل افراد زیر می شود:

برنامه تشخیص زودهنگام سرطان روده بزرگ: تمامی
زنان و مردان 50 تا 69 سال

برنامه تشخیص زود هنگام سرطان پستان:
زنان 30 تا 69 سال

برنامه تشخیص زود هنگام سرطان سرویکس: زنان 30 تا 59 سال

طبق این برنامه افراد پس از
فراخوان مورد ارزیابی و بررسی عوامل خطر این سرطان ها قرار می گیرند و در صورت
داشتن عامل خطر به سطح دو ارجاع می شوند که در سطح دو تحت ارزیابی های کامل تر و
تخصصی قرار می گیرند.

با توجه به نامگذاری هفته ابتدایی
بهمن به عنوان پویش ملی مبارزه با سرطان در سراسر کشور، امید است با اجرای برنامه
های آموزش همگانی و حساس سازی عموم مردم و مسوولان و با اجرای دقیق برنامه های
تشخیص زودهنگام، بتوان به اهداف اصلی برنامه یعنی کاهش بروز و مرگ و میر ناشی از
سرطان دست یافت.

دکتر فریبا مرادی

رئیس گروه پیشگیری و کنترل
بیماری های غیرواگیر معاونت بهداشت دانشگاه علوم پزشکی و خدمات بهداشتی درمانی
شیراز