در روزهای اخیر با مطلبی تحت عنوان مهارتهای
زندگی شروع کردیم و در مقدمه گفتیم که در زندگی چه مهارت‌ هایی باید داشته باشیم
تا به موفقیت برسیم؟ به عبارتی چه توانایی ‌هایی می‌‌ تواند موفقیت و زندگی خوب را
برای ما تضمین کند؟

در این گفتار قصد داریم در باره یکی ازمهارتهای دهگانه
زندگی؛ یعنی «مهارت تصمیم گیری» و اهمیت آن در زندگی صحبت کنیم.

همه ما در زندگی روزمره مدام در حال
انتخاب کردنیم؛ به عنوان مثال انتخاب می کنیم امروز صبح ساعت 6 از خواب بیدار شویم
یا ساعت 10، انتخاب گفتن یا نگفتن نظر خودمان در مورد موضوع پیش آمده به دیگران، انتخاب
رفتن به باشگاه و ورزش کردن به جای لم دادن جلوی تلویزیون و تخمه خوردن و مواردی
از این دست.

به فرآیندی که در ذهن انجام می‌ شود تا
از بین چند گزینه موجود یک گزینه انتخاب شود تصمیم‌ گیری گفته می‌شود.

موفقیت و پیشرفت ما تحت تاثیر مستقیم تصمیم ‌های ما است.
برای تصمیم گیری درست، منطقی و خوب در موقعیت‌ های حساس و مهم زندگی، باید راه و
روش آن را بلد باشیم و بتوانیم از تصمیمات گذشته مان درس بگیریم.

گاهی در شرایطی قرار می ‌گیریم که اتخاذ یک تصمیم سخت است. افراد
در شرایط بحرانی و طاقت فرسا، اعتماد به نفس خود را از دست می ‌دهند ، احساس می ‌کنند
نمی‌ توانند تصمیم خوبی بگیرند. یا اینکه به خاطر تصمیم‌ های اشتباهی که در گذشته
گرفته ‌اند به خود اعتماد نمی کنند و باعث شک و تردید شده و احساس می ‌کنند قدرت تصمیم
گیری خود را از دست داده اند.

 

ممکن است تصمیم گیری با ندای درونی و بر اساس درک و برداشتمان باشد که این نوع تصمیم گیری اغلب
برای تصمیمات ساده یا سریع مناسب‌‌ تراست. اما برای تصمیمات پیچیده‌‌ تر باید با
روشی رسمی‌‌ تر و سازمان یافته ‌‌تر که متناسب با دلایل، شواهد و جمع بندی اطلاعات
و آمار موجود است، اقدام کرد. البته بعضی مواقع ترکیبی از هر دو(هم ندای درونی و
هم اطلاعات و آمارموجود) می تواند ما را به بهترین تصمیم ممکن برساند.

اغلب افراد هنگام تصمیم‌گیری چالش‌های زیر را تجربه می‌ کنند:

• اغلب تعدادی گزینه وجود دارد و افراد برای
  انتخاب هر کدام از آن‌ ها دچارتردید می‌ شود.


• زمان مناسب برای تصمیم گیری را نمی دانند. آیا
  می ‌توانند آن را به تعویق یا تاخیر بیاندازند؟


• پذیرش مسوولیت انتخاب ‌ها و تصمیمات می تواند
  فکر و ذهن افراد تصمیم گیرنده را درگیر کند.


• گاهی ذهن در انتخاب بهترین تصمیمات دچار خطای
  شناختی می‌ شود.


• ممکن است بین تصمیم گیری با ندای
  درونی و تصمیم گیری بر اساس اطلاعات
  و آمار موجود مردد شوند.


• گاهی پیش می آید که فرد تصمیمی را بگیرد و
  برخلاف آن عمل کند.

تصمیم گیری ممکن است در حوزه ‌های
مختلفی از جمله زمینه ‌های زیر قابل تعریف و بررسی باشد:

• تصمیم گیری در مسائل مالی برای کسب بالاترین میزان سود با کمترین
  هزینه


• تصمیم گیری در مسائل سازمان برای مدیریت بهتر منابع و مواجهه با چالش‌
  ها


• تصمیم گیری در مدیریت به عنوان ابزاری برای انتخاب بهترین گزینه


• تصمیم گیری در زندگی روزمره و روابط عاطفی انسانی

بدیهی است هر یک از این زمینه‌ ها
به دانش و تجربه‌ خاص خود نیازمند هستند. اما به صورت کلی فرایند تصمیم گیری در همه‌
زمینه ها تا حد زیادی شبیه یکدیگر است.

تصمیم گیری شامل مراحل زیر است:

• تشخیص دقیق مسئله یا مشکل


• جمع آوری اطلاعات و آمار


• پیدا کردن گزینه ‌های مناسب و موجود


• ارزیابی گزینه ‌‌های مختلف


• انتخاب بهترین گزینه

چگونه درست تصمیم بگیریم؟

1. اگر سابقه تصمیمات اشتباه داشته ‌اید خودگویی منفی را کنار بگذارید و
   با اعتماد به نفس به جلو نگاه کنید.


2. تصمیمات خود را بنویسید و ثبت کنید. با این کار بعد از گذشت زمان
   خواهید دید که هرچند، گاهی تصمیمات اشتباهی داشته‌ اید اما تصمیمات عالی
   بسیاری گرفته اید. در این صورت آگاهی و دیدگاه متعادل تری نسبت به خود خواهید
   داشت و می ‌توانید به قدرت انتخاب خودتان بیشتر اعتماد کنید.


3. تصمیم گیری نیاز به زمان و انرژی ذهنی دارد، بهتر است در زمانی خاص
   روی موضوع تمرکز کنید.


4. لیستی از مزایا و معایب تصمیم خود بنویسید حتی اگر فکر می‌ کنید دور
   از ذهن هستند.


5. تحقیق و جستجو کنید گاهی تصمیم گیری کاری سخت و دشوار است. ممکن است
   اطلاعی در خصوص مسئله موردنظر نداشته باشید. در این صورت می ‌توانید با مشورت
   کردن و مشاوره گرفتن و یا جستجوی آنلاین اطلاعات کافی و مفیدی به دست بیاورید.


6. اهداف خود(کوتاه مدت وبلند مدت) را مرور کنید. گاهی ارزیابی اهداف می ‌تواند
   قدرت ما را برای گرفتن تصمیم درست بیشتر کند.

چگونه مهارت تصمیم گیری را در خود تقویت کنیم؟

• در تصمیم گیری ها بهتر است با افراد آگاه، متخصص و با تجربه مشورت
  کنیم.


• خودآگاهی مان را افزایش دهیم.


• با حفظ و افزایش اعتماد به نفس اجازه ندهیم دیگران برای ما تصمیم
  بگیرند.


• شهامت گرفتن تصمیم و انتخاب را در خود تقویت کنید.


• هدف گذاری در زندگی موجب تقویت مهارت تصمیم گیری می ‌شود. افرادی که
  اهداف کوتاه مدت و بلند مدت دارند راحت‌ تر و مناسب‌ تر تصمیم می‌ گیرند.

در ادامه برای آشنایی با دیگر مهارت
ها با ما همراه باشید.

مدیریت امور فرهنگی و فوق برنامه دانشگاه علوم پزشکی
و خدمات بهداشتی درمانی شیراز