بـا عـرض سـلام و خسـته
نباشـید خدمـت شـما آقـای دکتـر عزیزی، لطفـا خودتـون رو بـرای مخاطبـان نشـریه
نـاب معرفـی کنیـد.

به نـام خـدا؛ ضمـن سـلام و عـرض ادب خدمـت
شـما عزیـزان و دسـت انـدرکاران گرامـى نشــریه نــاب و ســپاس فــراوان از
خلاقیتــى کــه بــه خــرج داده ایــد و ابــلاغ درود بــه خواننــدگان
گرامیتــان. بنــده دکتــر «کــوروش عزیــزى» اســتادتمــام گــروه بیولــوژى و
کنتـرل ناقلیـن بیماری هـا در دانشـکده بهداشـت هسـتم و همچنیـن بـه عنـوان معـاون
فرهنگــى و دانشــجویى در دانشگاه علوم پزشکی و خدمات
بهداشتی درمانی شیراز، فعالیــت مــى کنــم.

· اســتاد،
در ابتــدا اگــر بخواهیــد در مــورد حشــرات بــه طــور خلاصــه چنــد کلامــی
صحبــت کنیــد، چــه مــواردی را مهم تر می دانید کــه لازم اســت مخاطبــان مــا
دربــاره ایــن موجــودات بداننــد؟

حشرات به طور عمده، مخلوقات مفیـد خداونـد هسـتند کـه بسیار
متنوع بـا قدمتـى نزدیک به دست کم 400 برابـر انسـان بـر روى کـُره زمیـن، خـود را
به خوبـى با شـرایط مختلــف ایــن کُــره خاکــى تطبیــق داده و بــه روال طبیعــى
اکوسیســتم هــاى مختلـف بسـیار کمـک مـى کننـد؛ خـدا را چـه دیـده ایـد، شـاید
بـا افزایـش بـى رویـه جمعیـت انسـان و کاهـش تدریجـى منابـع غذایـى در آینـده نـه
چنـدان دور، حشـرات یـک بخـش اصلـى از سـبد غذایـى انسـان هـا را تشکیل دهند.

· بـا
توجـه بـه همـه گیـری کرونـا کـه امـروز بـر جهـان حاکـم اسـت، لطفـاً به صـورت
اجمالـی دربـاره همـه گیـری هـای مهـم و تاثیـر اینگونه اپیدمـی هـا بـر زندگـی
انسـان توضیـح بدیـد.

انســان
هــا به عنــوان جزیی از یــک سیســتم بیولوژیــک، مانند هــر جانــدار دیگـرى به
طور طبیعی، دشـمنان طبیعـى خـاص از جمله پاتوژن ها را دارنـد، گاهـى آلودگى بـه
ایـن پاتـوژن هـا تحـت شـرایطى از جملـه نداشتن آشـنایى و برخـورد پیشین سیسـتم
ایمنـى بـدن، بـه سـرعت در بیـن جمعیـت هـا گسـترش یافتـه و اپیدمـى هـاى منطقـه
اى یــا پاندمــى هــاى جهانــى ایجــاد مــى کنند؛ شیوه برخــورد انســان هــا
بــا شــرایط جدیــدى کــه تحــت تأثیــر ایــن اپیدمــى هــا ایجــاد مــى شــود،
مــى توانــد کنتــرل آن و بازگشــت بــه شــرایط طبیعــى را بــه تاخیــر
بینــدازد. درک شــرایط جدیــد و عکــس العمــل مناسـب در مقابـل آن و توجـه بـه
توصیـه هـاى متخصصان این امـر، مـى توانـد کنتـرل اوضـاع را سرعت ببخشد.

· نقـش
حشـرات در ایـن همـه گیـری هـا چگونـه بـوده اسـت؟

حشـرات در طـول تاریـخ پاندمـى هـاى مهـم و تأثیـر گذارى
ایجـاد کرده انـد کـه می توان بـه جـرات گفت که بعضـى از آن هــا مســیر تاریــخ
بشــریت را عــوض کرده انـد برای نمونه کلاسـیک و مهـم آن، پاندمـى طاعـون در
جهـان، به ویژه در قـاره اروپـا بـوده کـه نصـف جمعیـت ایـن قـاره را از بیـن
بــرد و بــه مــرگ ســیاه معــروف شــد و همان طــور کــه مــى دانیـد، ناقـل
باسـیل ایـن بیمـارى، کَک هـا هستند و یــا در کشــور خودمــان اپیدمــى هــاى
بســیار گســترده مالاریــا در چنــد دهــه پیــش وجــود داشــته اســت کــه متاسـفانه
سـالانه نزددیک به یـک دهـم مـردم ایـران را بـه کام مــرگ مــى کشید.

· بــا
توجــه بــه شــرایط موجــود در ارتبــاط بــا نحــوه شــیوع بیمــاری کرونــا،
ایــن شــبهه بــرای مــردم پیــش میــاد کــه آیــا امــکان شـیوع ایـن بیمـاری
توسـط حشـرات وجـود دارد یا خیـر ؟ جـواب شـما بـه اینگونـه شـبهات چیسـت ؟

تا کنــون شــواهد
علمــى مبنــى بــر انتقــال بیولوژیــک ایــن ویـروس بوسـیله حشـرات، به دسـت
نیامـده اسـت و گمـان هم نمـى کنـم نقشـى داشـته باشـند، اما حشـراتى مانند مگس ها
و سوســرى هــا کــه بــا زندگــى انســانى خــو گرفتــه انــد، اگر به صـورت جدی انتشـار
یابند، احتمـال اینکه به صورت مکانیکـى در انتشـار ویـروس نقـش داسـته باشـند،
وجود دارد. همـکاران بنـده در گـروه بیولـوژى و کنتـرل ناقلیـن بیماریهـا در حـال
انجــام پــروژه هــاى تحقیقاتــى بــراى بررســى و اثبــات ایــن موضـوع هسـتند.

· چـه
راه هایـی بـرای جلوگیـری از ایـن شـیوه انتشـار بیماری وجـود دارد؟

کنتـرل ایـن
حشـرات به ویژه در اماکنـى بـا آلودگـى بـالا و تراکـم جمعیـت انســانى از جملــه
در بیمارســتان هــا، درمانـگاه هـا و مانند آن، بسـیار اهمیـت دارد؛ هــر چــه
ســطح و میــزان تمــاس افــراد بــا ســطوح آلــوده بــه ویــروس محــدود تــر
شــود، شــانس کنتــرل و کاهــش میــزان انتقــال هــم کمتــر می شود .

· بـا
توجـه بـه نقــش حشــرات در اپیدمــی هــای مختلــف در طــول تاریـخ، آیـا در
آینـده امکان ظهــور بیمــاری های نوپدیــد بـر پایـه سـاختار بیولوژیـک حشــرات
وجــود دارد؟

بلـه؛ بـا توجـه بـه تغییـرات سـریع شـرایط
اقلیمـى در دنیـا و تغییرات رفتــارى حشــرات تحــت تأثیــر آن، احتمــال ایجــاد
بیماری هــاى نوپدیــد به ویژه بیماری هــاى آربوویروســى بســیار زیــاد اســت؛
بیماری هایــى نظیــر تـب دانـگ، تـب زرد، زیـکا، چیکونگونیا، CCHF
و
مانند آنها، شـانس ایجـاد اپیدمـى و حتى پاندمـى هـاى جهانـى را دارنـد کـه باید
بـه تفکیـک، مـورد توجـه و رصـد مسـوولان قــرار گیرنــد. همانطــور کــه
احتمــالا می دانیــد یکــى از دانشــجویان کارشناســى ارشــد دانشگاه علوم پزشکی
شیراز، پشـه aegypti Aedes را بـراى نخستین بـار، اخیـرا از ایــران گــزارش کرد کــه زنــگ خطــر
جــدى را بــراى احتمـال انتقـال بیمـارى تـب دانـگ در جنـوب کشـور بـه صـدا
درآورده اسـت. این موضـوع رسما بـه وزارت بهداشـت گـزارش شــده و خوشــبختانه متعاقبا
عملیــات کنترلــى وســیعى برای مهار و پیشگیری در این رابطه انجــام شـده اسـت.

· به عنــوان
ســؤال آخــر؛ اســتاد بــا توجــه بــه مســوولیت شــما در دانشــگاه علــوم
پزشــکی و خدمات بهداشتی درمانی شــیراز به عنوان معاون فرهنگی و دانشجویی دانشگاه،
توصیــه شما بــرای دوران کرونــا و پســا کرونــا چیســت؟

· بنـده
بـا توجـه بـه فعالیـت هـاى گسـترده و ایثـار مثـال زدنــى کادر بهداشــتى و
درمانــى در کشــور کــه به حــق مدافعــان ســلامت مــردم هســتند و نیــز درک
صحیــح و خــوب و مشــارکت قابــل توجــه مــردم عزیزمــان، بــه کنتـرل سـریع
ایـن ویـروس بسـیار امیـدوارم و همینجـا هـم فرصـت را غنیمـت شـمرده و از ایـن
عزیـزان صمیمانه قدردانی مـى نمایـم. توصیـه اصلـى من، حفـظ آرامـش، داشــتن
حوصلــه بــراى گــذر از ایــن شــرایط و رعایــت دقیـق بهداشـت فـردى و اجتماعـى
و نیـز فاصلـه گـذارى فیزیکی برای کمک بـه کنتـرل هرچـه سـریع تـر بیماری اسـت.
انشــاءاالله در دوره پســا کرونــا هـم باید ایـن سـطح از رعایـت بهداشـت فـردى
کـه در جامعــه ایجــاد شــده حفــظ و حتــى تقویــت شود.

همدلــى و همــکارى
مــردم در ایــن دوره خیلــى جالــب و قابـل توجـه بـود، امیـدوارم ایـن روحیـه
عالـى همـکارى در بیـن مـردم و به ویژه دانشـجویان عزیـز حفـظ شـود. در پایـان از شـما عزیزانـم برای توجهـى
کـه بـه شـرایط ایجـاد شـده در اثـر شیوع ایـن ویـروس منحـوس ابـراز داشـته ایــد،
بســیار سپاســگزارم و بــراى شــما و خواننــدگان گرامیتــان ســلامتى و
تندرســتى از خداونــد مهربــان آرزو مـى کنـم.

· ســپاس
فــراوان از شــما اســتاد گرامــی بابــت وقتــی کــه در اختیــار مــا گذاشــتید.