مسمومیت با گاز مونوکسید کربن هر ساله در فصول سرد
باعث مسمومیت و تلفات جانی می ‌شود؛ گرچه وسایل گرمازا، گرمابخش محیط زندگی هستند
اما رعایت نکردن اصول ایمنی در کاربرد آنها می تواند بسیار خطرناک باشد، گاز مونوکسید کربن یک گاز
بی رنگ و بی ‌بو است و همین ویژگی به نامگذاری آن به عنوان «قاتل پنهان» منجر
شده است.

 

این گاز از اجاق‌ ها، وسایل گازی پُخت و پز،
دستگاه ‌های حرارتی و هنگام سوزاندن چوب و زغال تولید می‌ شود؛ اگر این گاز
سمی در یک فضای بسته و بدون تهویه جمع شود، بسیار خطرناک است، این گاز سبک تر از
هواست و قابلیت انتشار آن در محیط بسیار زیاد است، به همین دلیل در تمام نقاط به
سرعت متراکم شده و چون هموگلوبین خون تمایل زیادی برای ترکیب با این گاز دارد،
بنابراین مانع رسیدن اکسیژن به بافت های بدن شده و به سرعت موجب مسمومیت می شود.

نشانه‌های گاز CO در منزل:

شناخت علائم وجود
گاز CO در منزل یا محیط کار، بهترین راه برای فرار از دست این قاتل
نامریی و بی ‌رحم است؛ شاید مهم ترین علت بروز گازگرفتگی بی ‌اطلاعی و غفلت باشد؛
هنوز بسیاری از مردم کشنده بودن این گاز را باور ندارند و توصیه ‌های ایمنی را جدی
نمی‌ گیرند؛ گاز CO قربانیان خود را در
محیط ‌های بسته و بدون تهویه مناسب به دام می‌اندازد و آرام و بی‌ صدا فرد را می‌ کُشد.

علائم اولیه ناشی از این
گاز تا حدی شبیه به آنفلوآنزا است، با این تفاوت که در آن تب وجود ندارد و اثرات
آن شامل خواب آلودگی و خمیازه کشیدن بیش از حد، گیجی، ضعف و بی‌ حالی، امکان بروز
سردرد شدید، گاهی تهوع و استفراغ، پرش‌ های عضلانی و اختلال حرکتی، احساس نبض پر و
صدادار در ناحیه شقیقه، افزایش فشار خون، گشاد شدن مردمک چشم و کاهش دید، تیره
شدن رنگ پوست، رنگ پریدگی یا صورتی شدن دور لب ‌ها، گاهی سفتی عضلات به خصوص عضلات
فَک، قطع تنفس، تشنج، اغما و مرگ از جمله اثرهایی است که در مسمومیت با گاز CO ممکن است، ایجاد شود.

زمانی که فردی بر اثر
گاز CO مسموم می‌ شود به سرعت این گاز با گلبول ‌های قرمز خون ترکیب
شده که تمایل ترکیب گاز CO با هموگلوبین خون 250 برابر بیشتر از تمایل ترکیب اکسیژن با
هموگلوبین خون است به همین دلیل جایگزین اکسیژن بافت شده و در نهایت منجر به خفگی
در همه بافت‌ های بدن می ‌شود؛ در ضمن غلظت گاز CO در فضا در ایجاد مسمومیت بسیار موثر است.

چگونگی برخورد با مسمومیت ناشی از گاز CO

 - تنفس هوای آزاد،
باز کردن درها و پنجره ‌ها، خاموش کردن وسایل گازسوز، باز کردن یقه پیراهن، کمربند
و لباس‌ های تنگ  

- آغاز عملیات اکسیژن‌ دهی
به فرد مسموم در صورت امکان  

- باز نگه داشتن راه‌ های
هوایی و تماس با اورژانس  

- خارج کردن افراد مصدوم
از محیط آلوده و قرار دادن آنها در محیط باز به عنوان یکی از مهمترین اقدامات

منابع تولید گاز CO در ساختمان‌ ها

- استفاده از وسایل
گازسوز و گرمایشی بدون دودکش

- نقص در دودکش و
نشت‌ گاز به فضای مسکونی

- استفاده از وسایل
خوراک‌ پزی برای گرمایش

- به کارگیری
روشنایی گازی به مدت طولانی به خصوص در فضای بدون تهویه

- آبگرمکن ‌های
دیواری و زمینی به ویژه زمانی که دودکش مناسب ندارند

- ضعف در دودکش
شومینه

- معیوب بودن مشعل شوفاژ

- خودروی روشن در
پارکینگ

- نبودن تهویه درست
و مناسب در محیط

- نقص فنی در وسایل
گرمازا

- نقص فنی در شبکه
تهویه مانند لوله ‌کشی آبگرمکن ‌ها، بخاری ‌ها و شومینه‌ ها

«محبوبه دهقان» کارشناس
پیشگیری از بیماری های غیرواگیر مرکز بهداشت شهدای انقلاب

 پایان
خبر