روزهای
اخیر را با مطلبی با عنوان «مهارت های زندگی» آغاز کردیم و در مقدمه گفتیم در
زندگی چه مهارت‌ هایی باید داشته باشیم تا به موفقیت برسیم؛ به عبارتی چه توانایی ‌هایی
می‌‌ تواند موفقیت و زندگی خوب را برای ما تضمین کند.

 

امروز
قصد داریم درباره یکی از مهارت های 10 گانه زندگی یعنی «مهارت همدلی» و اهمیت آن
در زندگی صحبت کنیم.

بارها این بیت شعر را شنیده ایم که «همزبانی
ها اگر شیرین تر است، همدلی از همزبانی بهتر است»، همه ما به سادگی واژه های همدلی
و همدردی را به کار می بریم، اما تا چه اندازه طاقت تحمل افراد مختلف را داریم؟

آیا می توانیم به دیگران فرصت دهیم تا
احساسات خود را به راحتی بیان کنند؟

آیا مشکلات دیگران را به اندازه
مشکلات خود، با ارزش می پنداریم؟

در رفتار با دیگران چه اندازه
پرخاشگری داریم؟

زندگی همه ما انسان ها سرشار از استرس
و تعارض ‌هایی است که باید با آنها کنار بیاییم و همدلی یکی از راهکارهایی است که
در مقابله با این اختلافات و تعارض ها به ما کمک می ‌کند.

«همدلی توانایی درک احساس و تجربه
دیگران است»؛ به این معنی که فرد بتواند خود را جای دیگری بگذارد و دنیا را از چشم
او ببیند؛ انگار که به عنوان مثال مساله یا مشکل و اتفاقی در دنیای ما رخ داده است.

مهارت همدلی دو بخش دارد؛ ابتدا فرد باید
احساس دیگران را بشناسد و تشخیص دهد، سپس بتواند پاسخ مناسب به آن احساس بدهد.

به عبارت ساده تر یعنی اینکه فرد بتواند
در موقعیت ‌های مختلف، احساسات دیگران نظیر خشم، ترس و غم شان را تشخیص و به موقع
و صحیح به آن پاسخ دهد.

مهمترین و نخستین گام در همدلی با
دیگران، خودآگاهی است که در مطلب پیشین به طور گسترده در مورد آن صحبت کردیم؛
فردی که احساسات و روحیات خود را نشناسد در همدلی کردن با دیگران درمانده می‌ شود.

مهارت همدلی، یک مهارت اکتسابی است که
با تمرین و استفاده از راه‌ های مناسب، می‌توان آن را تقویت کرد.

در این گفتار به بررسی برخی از این
راهکارها می پردازیم:

گوش
دادن دقیق و صحیح به طرف مقابل

برای این کار باید تمام کارهای خود را
کنار بگذاریم و به خوبی و با تمام توجه به طرف مقابل گوش داده و پاسخ ‌های مناسبی
نشان دهیم. اگر شرایط گوش دادن برایمان فراهم نیست، بهتر است از او بخواهیم که در
زمان دیگری با هم صحبت کنیم. در این صورت ناراحتی فرد بسیار کمتر از زمانی خواهد
بود که با شما صحبت کند، اما پاسخ نامناسب بگیرد.

احساسات خود را نشان دهیم

باید با نشان دادن احساسات، همدلی خود
را نشان دهیم. برای نمونه می‌ توانیم بگوییم«مطمئنم خیلی تلاش کرده ای»، «می دانم
که برایت سخت بوده است» یا «از خوشحال بودنت خوشحالم» در این صورت طرف مقابل احساس
می‌ کند که از سوی شما درک شده است.

خودداری
از نصیحت و قضاوت کردن

اغلب مواقع، وقتی که افراد با شما درد
و دل می ‌کنند، درست و اشتباه موضوع را می‌ دانند و تنها به دنبال کسی هستند که با
او صحبت کنند و مسائلشان را با طرف مقابل تقسیم کنند؛ اگر برای حل مشکل او راهکاری
داریم، بگوییم، اما از توصیه‌ های کلیشه ‌ای و یا مقصر نشان دادن او خودداری کنیم.

تعصب
نداشته باشیم

برای همدردی کردن با دیگران لازم است
تعصب را کنار بگذاریم و حرف ‌های دیگران را حتی اگر مخالف آن هستیم، گوش دهیم؛
توجه داشته باشیم که قرار نیست عقیده او را بپذیریم، بلکه تنها باید به آن احترام
بگذاریم.

تعادل
در همدلی

نه آنقدر واکنش نشان دهیم که به مشکل
فرد افزوده شود و نه آنقدر بی اهمیت باشیم که احساس کند، او را درک نمی ‌کنیم.
برای ایجاد تعادل باید واکنش منطقی نشان دهیم. فکر کنیم که این موضوع برای طرف
مقابل چه قدر اهمیت دارد و سپس متناسب با آن برخورد کنیم.

ویژگی
افراد دارای مهارت همدلی

• دوست
  داشتن دیگران


• احترام
  گذاشتن به همه افراد


• ارتباط
  با طیف وسیعی از افراد مختلف


• مهارت
  در دوست یابی


• محبوب
  بودن بین دیگران

نتایج
مهارت همدلی

• ایجاد
  حس خوشایند و مثبت در فرد

· افزایش اعتماد به نفس و کارآمدی

· کمک به تصمیم گیری بهتر

· جلوگیری از سوء تفاهم‌ ها و رفتارهای
نامناسب

· تحکیم روابط بین فردی نظیر رابطه مادر
و فرزند، زوجین و...

· کمک به شناخت کُلی دیگران و ایجاد روابط
بهتر

فراموش نکنیم

· تعادل و اندازه نگه داشتن در حس همدلی
برای جلوگیری از ایجاد سوء استفاده در روابط

· تشویق و ترغیب اطرافیان به دلیل داشتن
رفتارهای همدلانه

· دوری از افرادی که موجب ناامیدی و
دلسردی می‌شوند و یا احساسات همدلانه را جدی نمی‌ گیرند.

مدیریت امور فرهنگی معاونت فرهنگی و دانشجویی دانشگاه علوم
پزشکی و خدمات بهداشتی درمانی شیراز