سخنگوی سازمان غذا و دارو با تأکید بر اینکه هوش مصنوعی نمی‌تواند جایگزین پزشک و داروساز در فرایند درمان باشد، نسبت به خطرات «خوددرمانی دیجیتال» ناشی از تصمیم‌گیری‌های غیرتخصصی بر اساس اطلاعات اینترنتی هشدار داد.

به گزارش روابط عمومی دانشگاه علوم پزشکی و خدمات بهداشتی درمانی شیراز به نقل از وبدا، دکتر محمد هاشمی، سخنگوی سازمان غذا و دارو، با اشاره به رشد روزافزون استفاده از هوش مصنوعی و اینترنت برای دریافت اطلاعات سلامت، اظهار کرد: اگرچه این فناوری‌ها ابزارهای ارزشمندی برای افزایش آگاهی و آموزش هستند، اما نباید به عنوان مرجعی برای تشخیص بیماری، تجویز، تغییر دوز یا قطع دارو مورد استفاده قرار گیرند.

خطرات خوددرمانی دیجیتال

دکتر هاشمی با تبیین مفهوم «خوددرمانی دیجیتال» گفت: دسترسی گسترده به اطلاعات پزشکی، همزمان با مزایای آموزشی، چالش‌های جدیدی ایجاد کرده است. برخی افراد پس از جست‌وجوی علائم خود در فضای مجازی یا دریافت پاسخ از سامانه‌های هوش مصنوعی، بدون ارزیابی تخصصی توسط پزشک یا داروساز، اقدام به مصرف یا تغییر خودسرانه داروها می‌کنند؛ اقدامی که می‌تواند پیامدهای جبران‌ناپذیری به همراه داشته باشد.

وی تأکید کرد: تصمیمات دارویی باید بر اساس مجموعه‌ای از عوامل پیچیده از جمله تشخیص قطعی، سابقه بیماری‌ها، شرایط فیزیولوژیک بیمار، عملکرد ارگان‌های حیاتی مانند کبد و کلیه، تداخلات دارویی و وضعیت خاص بیمار (مانند بارداری یا شیردهی) اتخاذ شود؛ مواردی که سامانه‌های هوش مصنوعی عمومی به دلیل عدم دسترسی به پرونده بالینی فرد، قادر به تحلیل دقیق آن‌ها نیستند.

داروساز؛ حلقه مفقوده پیشگیری از خطاهای دارویی

مشاور رئیس سازمان غذا و دارو با اشاره به اهمیت «ایمنی دارویی» تصریح کرد: حتی دارویی که برای یک بیمار مفید است، ممکن است برای فرد دیگر به دلیل شرایط خاص بالینی یا تداخل با داروهای مصرفی دیگر، خطرناک باشد.

وی در این راستا نقش داروسازان را حیاتی دانست و افزود: داروساز تنها عرضه‌کننده دارو نیست، بلکه متخصصِ شناسایی تداخلات دارویی و آموزش بیمار است که می‌تواند از بروز خطاهای دارویی قابل پیشگیری جلوگیری کند.

دکتر هاشمی با اشاره به احتمال بروز خطا در پاسخ‌های هوش مصنوعی به دلیل ناقص بودن داده‌های ورودی یا پردازش‌های نادرست، گفت: مصرف خودسرانه آنتی‌بیوتیک‌ها، داروهای مؤثر بر سیستم عصبی، داروهای ضدانعقاد و داروهای بیماری‌های مزمن، نیازمند نظارت دقیق حرفه‌ای است. وی خاطرنشان کرد: مردم می‌توانند از فناوری برای شناخت بهتر بیماری‌ها استفاده کنند، اما برای هرگونه اقدام درمانی، مشورت با کادر درمان الزامی است.