همزمان با روز جهانی ایمنی بیمار، کارشناس هماهنگ‌کننده ایمنی بیمار بیمارستان نمازی با تأکید بر اینکه حفظ ایمنی بیماران تنها به کادر درمان محدود نمی‌شود، گفت: آگاهی بیمار و همراهان، ارائه دقیق اطلاعات پزشکی، توجه به توصیه‌های کادر درمان و بیان به‌موقع هرگونه نگرانی می‌تواند نقش مهمی در پیشگیری از خطاها و ارتقای کیفیت و ایمنی فرآیند درمان داشته باشد.

به گزارش روابط عمومی معاونت درمان دانشگاه علوم پزشکی و خدمات بهداشتی درمانی شیراز، ایمنی بیمار یکی از مهم‌ترین مؤلفه‌های کیفیت خدمات سلامت است؛ موضوعی که فقط به عملکرد پزشکان و پرستاران محدود نمی‌شود و از لحظه ورود بیمار به بیمارستان تا زمان ترخیص، نیازمند همکاری و مشارکت بیمار و خانواده اوست.

در همین راستا و همزمان با روز جهانی ایمنی بیمار، با «الهام مهدی بیرقدار» کارشناس هماهنگ‌کننده ایمنی بیمار بیمارستان نمازی درباره اهمیت ایمنی در فرآیند درمان، نقش بیماران و همراهان و نکاتی که هر فرد برای پیشگیری از خطاهای قابل‌پیشگیری باید بداند، گفت‌وگو کرده‌ایم.

وقتی از «ایمنی بیمار» صحبت می‌کنیم، منظورمان چیست و چرا این موضوع برای همه مردم اهمیت دارد؟

ایمنی بیمار، تلاش در جهت پیشگیری و کاهش خطرات، خطاها و آسیب‌هایی است که در حین ارائه‌ی خدمات درمانی، برای بیماران ایجاد می‌شود. اساس ایمنی بیمار، بهبود مداوم بر پایه‌ی یادگیری از خطاها و وقایع ناگوار است.

یک بیمار و همراهان آن از لحظه ورود به بیمارستان چه کارهایی می‌تواند انجام دهد تا روند درمان با ایمنی بیشتری طی شود؟

مطالعه دقیق بروشورها و پمفلت های آموزشی در مورد بیماری و داروها، آگاهی از سیر درمان و خود مراقبتی موثر نقش پررنگی دارد.

گاهی بیمار یا همراه او متوجه موضوعی می‌شود اما از ترس یا رودربایستی چیزی نمی‌گوید؛ آیا بیماران می‌توانند درباره روند درمان خود سؤال کنند؟

بله ،یکی از حقوق بیمار این است که آزادانه سوالات مربوط به مراقبت و بیماری خود را بپرسد.

اگر بیمار درباره دارویی که برای او تجویز یا تزریق می‌شود سؤال یا نگرانی داشته باشد، چه اقدامی باید انجام دهد؟

اصول صحیح دارودهی بر اساس هفت اصل است.بیمار صحیح-داروی  صحیح-دوز صحیح -راه تجویز صحیح -زمان صحیح -ثبت صحیح-و مورد هفتم حق پرسش بیمار و مراقبین بیمار در مورد دستور دارویی. بیمار می تواند سوالات دارویی خود را مطرح نماید.

چرا شناسایی درست بیمار، مثلاً با استفاده از دستبند شناسایی و پرسیدن مشخصات، اهمیت زیادی دارد و مردم نباید از تکرار این سؤال‌ها ناراحت شوند؟

اولین گام مراقبت از بیمار شناسایی بیمار است .بسیار از خطاهای رخداده شده ریشه در عدم شناسایی بیمار دارد. متاسفانه گاهی بیماران از تکرار مشخصات خود خسته می شوند و این نیاز به تلاش کادر درمان و همکاری بیماران دارد که به صورت یک فرهنگ در آید.

یکی از نگرانی‌های مردم، انتقال عفونت در محیط بیمارستان است. بیمار و همراهان چه نکاتی را برای پیشگیری از عفونت باید رعایت کنند؟

رعایت بهداشت فردی، بهداشت دست، رعایت نکات کنترل عفونت آموزش داده شده، به طور مثال بیماری که ایزوله هوایی است باید درب اتاق اش بسته و از اتاق خارج نشود و از ماسک مناسب استفاده نماید.

شستن و ضدعفونی کردن دست‌ها چقدر در جلوگیری از انتقال بیماری و حفظ ایمنی بیمار مؤثر است؟

بهداشت دست ساده ترین، اصلی‌ترین و موثرترین روش کنترل و پیشگیری عفونت بیمارستانی در مراکز درمانی، ارتقای ایمنی بیمار و جلوگیری از انتقال عفونت به شمار می رود.

همراه بیمار هنگام حضور در بخش چه رفتارهایی باید داشته باشد تا ناخواسته برای بیمار یا دیگر بیماران مشکل ایجاد نکند؟

همراهان بیمار می بایست  قوانین بخش و بیمارستان را رعایت نماید .به طور مثال اگر بیمار باید در تخت استراحت کند، او را از تخت خارج نکند و یا اگر تغذیه بیمار کم نمک و کم چرب است غذاهای چرب و پرنمک برای بیمار نیاورد.

بیماران هنگام ترخیص از بیمارستان باید چه سؤال‌هایی از پزشک یا پرستار بپرسند و چه آموزش هایی ببینند تا ادامه درمان را با اطمینان بیشتری دنبال کنند؟

بیمار می بایست علائم هشدار و نیازمند مراجعه خود را بداند، زمان مراجعه بعدی به پزشک و یا انجام آزمایش و تصوریر برداری را مطلع گردد. داروهای مصرفی که شامل نام دارو ،دوز، زمان و روش مصرف و حتی نکات مهم مصرف دارو به بیمارآموزش داده شود. رژیم غذایی مناسب را سوال کند و چنانچه جواب آزمایش و یا نتایج پاراکلینکی بعد از ترخیص بیمار آماده می گردد به بیمار اطلاع رسانی شود تا پس از ترخیص پیگیری نماید .

اگر بیمار پس از ترخیص دچار علامت یا مشکلی شد، چه اطلاعاتی را باید از قبل داشته باشد تا بداند چه زمانی نیاز به مراجعه مجدد دارد؟

آموزش علائم هشدار برای مراجعه حضوری از طرف تیم درمان به بیمار کمک می کند تا بیمار دچار مشکلات حادتری نگردد. البته در فرم آموزش زمان ترخیص شماره بخش قید می گردد و میتواند بیمار و همراه پس از ترخیص اگر دچار مشکلی شدند از کادر درمان راهنمایی دریافت کنند.

یکی از اتفاقات مهم در بیمارستان، پیشگیری از زمین خوردن بیماران است. چه بیمارانی بیشتر در معرض خطر هستند و خانواده‌ها چه کمکی می‌توانند بکنند؟

گروهی از بیماران به علت شرایطی که دارند پر خطر از نظر سقوط هستند که بر روی دستبند شناسایی تگ زرد و خطر سقوط بیمار مشخص شده است و کادر درمان آموزش نکات پیشگیرانه از سقوط را به بیمار و همراه می دهند. آموزش های مانند بالا بودن سایدریل تخت، استفاده از زنگ احضار، چیدمان مناسب اتاق، توجه به روشنایی محیط، استفاده مناسب از تجهیزات. همراهان بیمار چنانچه از آموزش های ارائه شده استفاده و اجرا کنند در پیشگیری از سقوط  بیمار نقش اثر بخشی دارد.

چرا نباید بیمار بدون هماهنگی با کادر درمان از تخت بلند شود یا در بخش جابه‌جا شود؟

تعداد زیادی از بیماران به علت شرایط جسمی و بالینی دستور استراحت در تخت دارند و خروج بدون هماهنگی با کادر درمان، بیمار را در معرض خطر سقوط و آسیب های جدی قرار می دهد، گاهی نیز برای خروج بیمار تجهیزات مناسبی باید فراهم شود، به طور مثال بیمار می بایست از واکر استفاده کند.

آیا همراه بیمار می‌تواند در صورت مشاهده یک وضعیت غیرعادی یا نگران‌کننده، موضوع را با کادر درمان در میان بگذارد؟ بهترین شیوه بیان این نگرانی چیست؟

برخورد مناسب و ارتباط موثر  کادر درمان باعث ایجاد محیط امن برای بیمار و همراه می گردد و میتواند سوالات خود را به صورت شفاهی بیان نماید و با دیدن شرایط غیر عادی این موضوع را سریع  گزارش دهد.

اگر بخواهید فقط سه توصیه مهم به مردم برای افزایش ایمنی خود یا عزیزانشان در زمان بستری شدن در بیمارستان داشته باشید، آن سه توصیه چیست؟

رعایت بهداشت دست، عدم استفاده خودسرانه از دارو بدون هماهنگی با کادر درمان و رعایت تغذیه مناسب

پیام شما به مردم در روز جهانی ایمنی بیمار چیست و چرا همکاری بیمار، خانواده و کادر درمان می‌تواند به درمانی ایمن‌تر منجر شود؟

ایمنی یک مسئولیت مشترک و یک تعهد اخلاقی است .درمان موفق  مانند یک مثلت است  که اگر هر یک از ضلع های آن یعنی بیمار، خانواده و کادر درمان از هم جدا شوند کل ساختار درمان دچار آسیب می شوند.

بیمار بهترین فرد برای شناخت علائم و حساسیت خودش است. خانواده یعنی نزدیکترین افراد به بیمار و می توانند اطلاعات بیشتری از تاریخچه و یا رفتار بیمار را گزارش دهند. حضور فعال خانواده اضطراب بیمار را کاهش میدهد. ایمنی بیمار یک کار تیمی است و به همراهان بیماران توصیه می کنم که  با پرسیدن، گوش دادن و همکاری با کادر درمان محیط ایمن تری را برای بیماران فراهم نمایند.

پایان خبر