عضو هیات علمی گروه داروسازی بالینی دانشکده داروسازی دانشگاه علوم پزشکی شیراز با اشاره به اینکه غذا، برخی داروها و مکمل‌ها می‌توانند جذب لووتیروکسین را تحت تأثیر قرار دهند، بر اهمیت مصرف منظم دارو، رعایت فاصله مناسب با وعده‌های غذایی و توجه به تداخلات دارویی برای دستیابی به درمان مؤثر تأکید کرد.

به گزارش روابط عمومی دانشگاه علوم پزشکی و خدمات بهداشتی درمانی شیراز و به نقل از وبدا، دکتر امید مرادی، عضو هیات علمی گروه داروسازی بالینی دانشکده داروسازی دانشگاه علوم پزشکی شیراز، با بیان اینکه لووتیروکسین داروی اصلی درمان کم‌کاری تیروئید و شکل ساختگی هورمون تیروکسین (T4) است، گفت: برای دستیابی به اثربخشی مناسب درمان، تنها مقدار تجویزشده دارو اهمیت ندارد و نحوه و زمان مصرف آن نیز می‌تواند بر میزان جذب دارو اثرگذار باشد.

وی افزود: توصیه‌های مربوط به زمان مصرف در این مطلب، درباره قرص معمولی لووتیروکسین است و دستور مصرف فرآورده‌های مایع یا کپسول‌های نرم ممکن است متفاوت باشد؛ بنابراین بیماران باید دستور مصرف فرآورده تجویزشده خود را از پزشک یا داروساز دریافت کنند.

دکتر مرادی با اشاره به جذب عمده لووتیروکسین در روده باریک اظهار کرد: فرآیند حل‌شدن قرص در معده نیز می‌تواند بر میزان داروی در دسترس برای جذب تأثیر بگذارد و مصرف هم‌زمان دارو با غذا ممکن است جذب آن را کاهش داده یا باعث نوسان در میزان جذب شود.

وی ادامه داد: بر اساس اطلاعات رسمی دارو، توصیه می‌شود قرص لووتیروکسین با آب و در شرایط ناشتا، ۳۰ تا ۶۰ دقیقه پیش از صبحانه مصرف شود. در برخی راهنماها نیز برای دستیابی به جذب مطلوب و یکنواخت، مصرف دارو ۶۰ دقیقه پیش از صبحانه یا هنگام خواب، دست‌کم سه ساعت پس از آخرین وعده غذایی، پیشنهاد شده است.

عضو هیات علمی گروه داروسازی بالینی دانشکده داروسازی دانشگاه علوم پزشکی شیراز تأکید کرد: مهم است بیمار برنامه‌ای را انتخاب کند که بتواند آن را به‌صورت منظم و پایدار رعایت کند؛ زیرا ثبات در زمان مصرف و فاصله با غذا می‌تواند به یکنواختی جذب دارو کمک کند.

وی درباره تأثیر قهوه بر جذب لووتیروکسین گفت: بهتر است قرص با آب مصرف شود و نوشیدن قهوه حداقل تا یک ساعت پس از مصرف دارو به تأخیر بیفتد، زیرا قهوه می‌تواند جذب لووتیروکسین را کاهش دهد.

دکتر مرادی با اشاره به تداخل برخی مکمل‌ها با لووتیروکسین بیان کرد: مکمل‌های آهن و کلسیم می‌توانند با اتصال به لووتیروکسین در دستگاه گوارش، میزان داروی قابل جذب را کاهش دهند؛ بنابراین بر اساس اطلاعات رسمی دارو، باید حداقل چهار ساعت پیش یا پس از مصرف لووتیروکسین استفاده شوند.

وی افزود: این توصیه شامل فرآورده‌های مولتی‌ویتامین حاوی آهن یا کلسیم نیز می‌شود و لازم است بیماران هنگام مراجعه به پزشک یا داروساز، فهرست کامل داروها و مکمل‌های مصرفی خود را اعلام کنند.

عضو هیات علمی دانشگاه علوم پزشکی شیراز با اشاره به برخی دیگر از عوامل مؤثر بر جذب لووتیروکسین گفت: سویا، گردو، گریپ‌فروت و رژیم‌های پر فیبر نیز ممکن است در جذب این دارو مؤثر باشند و لازم است درباره نحوه تنظیم زمان مصرف آنها، متناسب با شرایط بیمار، از پزشک یا داروساز راهنمایی دریافت شود.

وی ادامه داد: برخی داروهای کاهنده اسید معده، از جمله آنتی‌اسیدهای حاوی آلومینیوم یا منیزیم و سوکرالفیت نیز می‌توانند جذب لووتیروکسین را مختل کنند.

دکتر مرادی همچنین درباره مهارکننده‌های پمپ پروتون، مانند امپرازول و پنتوپرازول، توضیح داد: این داروها با کاهش اسید معده ممکن است بر جذب قرص لووتیروکسین اثر بگذارند و صرفاً چند ساعت فاصله‌دادن میان مصرف این داروها و لووتیروکسین لزوماً مشکل را برطرف نمی‌کند.

وی افزود: در برخی مطالعات، مصرف پنتوپرازول با افزایش TSH همراه بوده است؛ بنابراین هنگام شروع یا قطع این داروها ممکن است پایش آزمایشگاهی و بازبینی درمان ضرورت پیدا کند و بیمار نباید به‌صورت خودسرانه داروی معده یا مقدار لووتیروکسین خود را تغییر دهد.

عضو هیات علمی گروه داروسازی بالینی دانشکده داروسازی دانشگاه علوم پزشکی شیراز با تأکید بر اینکه تغییر نتیجه آزمایش به‌تنهایی به معنای نامناسب بودن مقدار دارو نیست، گفت: در صورت تغییر TSH باید عواملی مانند فراموش‌کردن نوبت‌های مصرف، تغییر فاصله دارو با غذا، تداخل‌های دارویی و مکملی و احتمال اختلال در جذب نیز بررسی شود.

وی ادامه داد: تغییر فرآورده دارویی نیز ممکن است نیازمند بررسی مجدد آزمایش‌های تیروئیدی باشد و تصمیم درباره تغییر مقدار دارو باید بر اساس شرایط بیمار و نتایج آزمایش‌ها توسط پزشک انجام شود.

دکتر مرادی اظهار کرد: در بزرگسالان مبتلا به کم‌کاری اولیه تیروئید، معمولاً TSH حدود شش تا هشت هفته پس از تغییر مقدار دارو بررسی می‌شود و پس از تثبیت درمان، پایش معمولاً در فواصل شش تا ۱۲ ماه انجام می‌گیرد؛ البته این فواصل برای همه بیماران یکسان نیست و در شرایطی مانند بارداری، پایش نزدیک‌تری مورد نیاز است.

وی درباره مفهوم مصرف منظم لووتیروکسین گفت: ثبات در مصرف به معنای رعایت یک برنامه قابل تکرار و حفظ فاصله مشابه با غذا و مواد تداخل‌کننده است و لازم نیست بیمار دارو را هر روز دقیقاً در یک دقیقه مشخص مصرف کند.

عضو هیات علمی دانشگاه علوم پزشکی شیراز افزود: اگر بیمار قصد دارد برنامه مصرف دارو را از صبح به شب تغییر دهد، بهتر است این تغییر را با پزشک یا داروساز هماهنگ کند تا در صورت نیاز، زمان مناسب پایش آزمایشگاهی نیز مشخص شود.

دکتر مرادی با اشاره به نقش داروساز بالینی در بهبود روند درمان بیماران مبتلا به کم‌کاری تیروئید گفت: بررسی ساعت مصرف دارو، فاصله آن با صبحانه و قهوه، نوبت‌های فراموش‌شده و فهرست داروها و مکمل‌های مصرفی می‌تواند اطلاعات مهمی برای ارزیابی وضعیت درمان در اختیار تیم درمان قرار دهد.

وی خاطرنشان کرد: داروساز بالینی می‌تواند با بررسی این عوامل، به بیمار در تنظیم یک برنامه عملی و قابل اجرا برای مصرف لووتیروکسین کمک کند.

عضو هیات علمی گروه داروسازی بالینی دانشکده داروسازی دانشگاه علوم پزشکی شیراز در پایان تأکید کرد: مصرف منظم لووتیروکسین، رعایت فاصله‌های لازم با غذا و داروها و مکمل‌های تداخل‌کننده و پیگیری آزمایش‌های توصیه‌شده، اجزای مکمل درمان هستند و در صورت مناسب نبودن کنترل تیروئید، بررسی شیوه مصرف دارو باید بخشی از ارزیابی بیمار باشد؛ با این حال، تصمیم‌گیری درباره تغییر مقدار دارو باید توسط پزشک و بر اساس وضعیت بالینی و نتایج آزمایش‌ها انجام شود.

پایان خبر