بارهنگ  (Plantago major L.) یکی از گیاهان دارویی شناخته‌شده در طب سنتی ایرانی است که از دیرباز برای تسکین التهاب‌ها، کمک به بهبود زخم‌ها و کاهش سرفه مورد استفاده قرار گرفته است. این گیاه علاوه بر کاربردهای سنتی، در سال‌های اخیر نیز مورد توجه پژوهش‌های علمی قرار گرفته و ترکیبات مؤثر آن از نظر فیتوشیمیایی و فارماکولوژیک بررسی شده است.

به گزارش روابط عمومی دانشکده داروسازی دانشگاه علوم پزشکی و خدمات بهداشتی درمانی شیراز و به نقل از «وبدا»، دکتر «محمدمهدی زرشناس»، متخصص داروسازی سنتی و عضو هیات علمی دانشگاه علوم پزشکی شیراز، اظهار کرد: برگ و بذر بارهنگ حاوی ترکیبات فعالی هستند که نقش مهمی در اثرات درمانی آن دارند.

 وی افزود: یکی از مهم‌ترین این ترکیبات، «موسیلاژ» است؛ ماده‌ای ژله‌ای که با ایجاد لایه‌ای محافظ روی مخاط بدن می‌تواند به کاهش تحریکات دستگاه گوارش و دستگاه تنفسی کمک کند. این ویژگی سبب می‌شود بارهنگ در کاهش خشکی و تحریک گلو و تسکین سرفه‌های خشک نقش حمایتی داشته باشد.

این عضو هیات علمی دانشگاه علوم پزشکی شیراز ادامه داد: علاوه بر موسیلاژ، بارهنگ دارای گلیکوزیدهای ایریدوئیدی مانند «آکوبین»، همچنین فلاونوئیدها و ترکیبات فنولی است. این مواد به دلیل خاصیت آنتی‌اکسیدانی و ضدالتهابی، در کاهش التهاب، مهار برخی میکروارگانیسم‌ها و کمک به ترمیم زخم‌های پوستی مؤثر شناخته شده‌اند.

دکتر زرشناس تصریح کرد: مطالعات آزمایشگاهی و برخی تحقیقات بالینی نیز نشان داده‌ است که عصاره و موسیلاژ بارهنگ می‌تواند در تسریع روند ترمیم زخم‌های سطحی و کاهش التهاب‌های پوستی نقش داشته باشد.

این متخصص داروسازی سنتی افزود: منابع طب سنتی ایرانی نیز از بارهنگ برای بند آوردن خونریزی‌های خفیف، تسکین التهاب‌ها، کمک به بهبود زخم‌های سطحی و کاهش سرفه استفاده شده است. ترکیبات موجود در این گیاه با ایجاد یک پوشش محافظ روی بافت‌ها، می‌تواند از تحریک بیشتر جلوگیری کرده و شرایط مناسب‌تری برای ترمیم فراهم کند.

وی همچنین یادآور شد: با وجود این خواص، مصرف گیاهان دارویی باید آگاهانه و با احتیاط انجام شود. هرچند بارهنگ به‌طور کلی گیاهی به نسبت ایمن محسوب می‌شود، اما مصرف خودسرانه آن به‌ویژه در دوران بارداری و شیر دادن به نوزاد، یا در افراد مبتلا به بیماری‌های زمینه‌ای توصیه نمی‌شود. همچنین فرآورده‌های گیاهی نباید جایگزین درمان‌های پزشکی شود و بهتر است مصرف آن‌ها با نظر پزشک یا داروساز انجام گیرد.

پایان خبر