از چالشهای مناطق آمایشی تا منابع مالی و سلامت روان دستیاران در نشست معاونان آموزشی دانشگاهها و دانشکدههای علوم پزشکی کشور
نشست معاونان آموزشی دانشگاهها و دانشکدههای علوم پزشکی کشور با محوریت بررسی الزامات آموزشی آغاز سال تحصیلی ۱۴۰۵، مسائل و چالشهای مناطق آمایشی، موضوعات مالی و بودجهای، سلامت روان دستیاران تخصصی، سامانههای حقالتدریس و توسعه آموزش مجازی برگزار شد.
به گزارش روابط عمومی دانشگاه علوم پزشکی و خدمات بهداشتی درمانی شیراز به نقل از وبدا، این نشست با هدف ایجاد هماهنگی بیشتر میان معاونت آموزشی وزارت بهداشت و معاونان آموزشی دانشگاهها و دانشکدههای علوم پزشکی و بررسی الزامات مدیریتی و اجرایی آغاز سال تحصیلی برگزار شد و موضوعات مختلف آموزشی، مالی، رفاهی و فناوری در دستور کار قرار گرفت.
در ابتدای این دکتر حمید اکبری، مشاور معاونت آموزشی وزارت بهداشت با تأکید بر اهمیت هماهنگی و همافزایی میان معاونت آموزشی وزارت بهداشت و دانشگاههای علوم پزشکی، ابراز امیدواری کرد مباحث مطرحشده در این نشست به تسهیل فرآیندها و رفع الزامات آموزشی دانشگاهها در آغاز سال تحصیلی کمک کند.
وی از تلاش های دکتر هوشنگ مهرپرور، مشاور دبیر شورای آموزش پزشکی و تخصصی سابق معاونت آموزشی که به دلیل کسالت از مسئولیت خود استعفا کرد، تشکر و برای دکتر علی لباف، مشاور جدید دبیر شورای آموزش پزشکی و تخصصی معاونت آموزشی وزارت بهداشت در سمت جدید آرزوی موفقیت کرد.
تأکید بر مدیریت منابع و صرفهجویی در هزینههای آموزشی
بررسی مسائل مالی و بودجهای از دیگر محورهای این نشست بود. در این بخش، دکتر حسن ابوالقاسم گرجی، مشاور اجرایی معاونت آموزشی وزارت بهداشت، گزارشی از وضعیت منابع و اعتبارات حوزه آموزش دانشگاههای علوم پزشکی ارائه کرد.
وی با ارائه آمار و ارقام مربوط به بودجه سال گذشته و سال جاری حوزه آموزشی، بر ضرورت مدیریت منابع، صرفهجویی در مصارف و کنترل هزینههای برنامههای آموزشی تأکید و ابراز امیدواری کرد با مدیریت مناسب مصارف و استفاده بهینه از منابع موجود، سال جاری با موفقیت، رشد فعالیتهای آموزشی و کمترین میزان کمبود منابع مالی سپری شود.
طرح مسائل و چالشهای آموزشی مناطق آمایشی
در ادامه نشست، نمایندگان معاونان آموزشی دانشگاهها در مناطق آمایشی کشور، دیدگاهها و مهمترین مسائل آموزشی مناطق خود را مطرح کردند. این بخش فرصتی برای طرح مستقیم مسائل آموزشی دانشگاهها از منظر مناطق مختلف کشور فراهم کرد. با این حال، به دلیل محدودیت زمانی، ارائه گزارش و طرح دیدگاههای برخی از مناطق آمایشی به نشست بعدی معاونان آموزشی موکول شد.
تشریح ظرفیت سامانههای حقالتدریس
ارائه توضیحات درباره سامانههای حقالتدریس نیز از دیگر موضوعات نشست بود. مهندس افسانه نوایی لواسانی، سرپرست واحد آمار و فناوری اطلاعات معاونت آموزشی وزارت بهداشت، در این بخش دو سامانه «سما سامانه» و «انیکو (طبیب)» را بهعنوان سامانههای ارائهدهنده خدمات حقالتدریس معرفی کرد.
وی زیرسیستم حقالتدریس این دو سامانه را ابزاری برای معادلسازی فعالیتها و محاسبه تماموقتی دانست و قابلیتهایی همچون محاسبه مستقل مبالغ حقالتدریس اعضای هیأت علمی، محاسبه کسر موظف بر اساس سوابق پست سازمانی، صدور قراردادهای استادان حقالتدریسی، ثبت و مدیریت رتبه و پایه استادان، ثبت وضعیت همکاری اعضای هیأت علمی و مدیریت متمرکز اطلاعات و سوابق در داشبورد امور استادان را از جمله امکانات این سامانهها برشمرد.
سرپرست واحد آمار و فناوری اطلاعات معاونت آموزشی وزارت بهداشت همچنین اعلام کرد دانشگاههای علوم پزشکی در صورت نیاز به آموزش یا دریافت راهنمایی درباره استفاده از این سامانهها میتوانند با واحد آمار و فناوری اطلاعات معاونت آموزشی وزارت بهداشت در ارتباط باشند و مسائل و پرسشهای احتمالی خود را با کارشناسان این واحد مطرح کنند.
در حال تلاش برای گنجاندن حقوق اساتید حق التدریس در بودجه هستیم
در ادامه نشست دکتر طاهره چنگیز موضوع پرداخت حقوق اساتید حقالتدریس اشاره کرد و گفت: در حال برنامهریزی هستیم تا پرداخت حقوق اساتید حقالتدریس در لایحه قانون بودجه سال آینده پیشبینی و در بودجه سالانه کشور گنجانده شود.
وی افزود: در حال حاضر، حقوق اساتید حقالتدریس عمدتاً از محل درآمدهای اختصاصی دانشگاهها پرداخت میشود و انتقال این هزینه به ردیف بودجهای مشخص، نیازمند برخورداری از اطلاعات دقیق و قابل اتکا درباره تعداد و عملکرد این گروه از اساتید است.
دکتر چنگیز از معاونان آموزشی دانشگاههای علوم پزشکی کشور خواست از مهرماه سال جاری، استفاده از سامانههای فراهمشده از سوی واحد آمار و فناوری اطلاعات معاونت آموزشی را در دستور کار قرار دهند.
معاون آموزشی وزارت بهداشت خاطرنشان کرد: یکپارچهسازی اطلاعات مربوط به اساتید حقالتدریس، علاوه بر ایجاد یک بانک اطلاعاتی دقیق، زمینه لازم برای برآورد واقعبینانه و مبتنی برعملکرد از میزان بودجه مورد نیاز را فراهم میکند و میتواند مبنای مناسبی برای پیشبینی اعتبار مورد نیاز در لایحه بودجه سالانه باشد.
دکتر چنگیز تأکید کرد: دستیابی به یک برآورد دقیق از نیازهای واقعی دانشگاهها و ارائه اطلاعات منسجم و قابل استناد، نقش مهمی در پیگیری تأمین منابع مورد نیاز حوزه آموزش علوم پزشکی و برنامهریزی برای سالهای آینده خواهد داشت.
سلامت روان دستیاران تخصصی پزشکی
موضوع سلامت روان دستیاران تخصصی پزشکی از دیگر محورهای مهم این نشست بود که با ارائه دکتر محمدرضا شگرفنخعی، مسئول حوزه نیکزیستی دستیاران تخصصی دبیرخانه شورای آموزش پزشکی و تخصصی معاونت آموزشی وزارت بهداشت، مورد بررسی قرار گرفت.
دکتر نخعی با اشاره به مطالعات جهانی گفت: دانشجویان پزشکی پیش از ورود به دوره آموزشی از سالمترین گروههای دانشجویی از نظر سلامت روان هستند، اما در طول دوره آموزش، درصدی از آنان دچار فرسودگی شغلی میشوند. ویژگیهای کمالگرایانه این گروه و دشواری و فشار بالای کار و تحصیل در دوره دستیاری، از عوامل مهم بروز این فرسودگی است.
وی افزود: فرسودگی شغلی ناشی از فشار مزمن محیط کار، علاوه بر تهدید سلامت جسمی و روانی دستیاران و افزایش خطر افسردگی، سوءمصرف مواد، مشکلات بینفردی و خودکشی، میتواند کیفیت ارائه خدمات به بیماران را نیز کاهش دهد. کاهش همدلی با بیمار و کاهش اعتماد به توانمندی خود در مدیریت بیمار از پیامدهای این وضعیت است.
دکتر نخعی، ساعت کاری بیش از ۸۰ ساعت در هفته، کمخوابی، نبود تعادل میان کار و زندگی، کاهش فعالیت فیزیکی، کمبود حمایت و نظارت، مشکلات اقتصادی، سوءرفتار و زورگویی در محیط درمان و نبود چشمانداز رضایتبخش شغلی را از دیگر عوامل مؤثر در فرسودگی شغلی دستیاران برشمرد.
وی با تأکید بر ضرورت توجه همزمان به مداخلات فردی و مدیریتی گفت: آموزش بهداشت روان، مدیریت استرس، توجه به خواب، تغذیه و فعالیت فیزیکی و در صورت نیاز ارجاع به رواندرمانی یا درمان دارویی، در سطح فردی کمککننده است؛ اما غربالگری سلامت روان، کاهش فشار کاری و ایجاد حمایت روانی کافی در دانشگاهها و بیمارستانها از مهمترین اقدامات مدیریتی در این زمینه است.
مسئول حوزه نیکزیستی دستیاران تخصصی از دانشگاههای علوم پزشکی خواست اقدامات پیشبینیشده در این حوزه را با جدیت پیگیری کنند. وی غربالگری اجباری دستیاران در بدو ورود و پیش از آزمون ارتقا بهصورت سالانه و ارجاع افراد آسیبپذیر به دفاتر مشاوره را از جمله این اقدامات عنوان کرد.
وی همچنین بر تعیین یک عضو هیأت علمی بهعنوان «فوکالپوینت» ناظر بر آییننامه دستیاری برای پیگیری مشکلات دستیاران و ابلاغ اسناد تحول در آموزش مبتنی بر توانمندی و ارزیابی دستیاران تأکید کرد.
دکتر نخعی خاطرنشان کرد: در استانداردهای ابلاغی، حداکثر ۸۰ ساعت کار در هفته، حداکثر ۱۲ کشیک در ماه، اختصاص زمان کافی برای استراحت و مرخصی، توجه به رفاه و سلامت روان و ایجاد نظام منتورینگ مورد تأکید قرار گرفته است.
وی با اشاره به آسیبپذیری بیشتر دستیاران سال اول، تأکید کرد: دانشگاهها باید برقراری نظام منتورینگ و ایجاد شبکه حمایتی برای دستیاران سال اول را در اولویت قرار دهند.
ایجاد بانک محتوای آموزش مجازی دانشگاههای علوم پزشکی
موضوع توسعه آموزش مجازی و فراخوان تولید محتوای آموزشی نیز در ادامه این نشست مورد بررسی قرار گرفت. دکتر شقایق حقجوی جوانمرد، رئیس دانشگاه علوم پزشکی هوشمند در این بخش با تشریح فراخوان تولید محتوای آموزشی مجازی اظهار کرد: با هدف تبادل تجربیات و بهرهگیری از تولیدات آموزشی دانشگاههای علوم پزشکی، مقرر است دانشگاه علوم پزشکی هوشمند بهعنوان مرکز ذخیره و ارائه تولیدات آموزشی مجازی فعالیت کند.
وی افزود: دانشگاههای علوم پزشکی میتوانند تولیدات آموزشی مجازی خود را در اختیار دانشگاه علوم پزشکی هوشمند قرار دهند تا ضمن شکلگیری یک بانک محتوایی آموزشی، دانشگاهها بتوانند از ظرفیتها و تجربیات آموزشی موجود در سایر دانشگاهها نیز استفاده کنند.
جمعبندی مباحث و تأکید بر هماهنگی آموزشی
در پایان این نشست، دکتر طاهره چنگیز، معاون آموزشی وزارت بهداشت، ضمن جمعبندی مباحث مطرحشده، بر اهمیت هماهنگی میان دانشگاههای علوم پزشکی و معاونت آموزشی وزارت بهداشت در اجرای برنامههای آموزشی و مدیریت الزامات آغاز سال تحصیلی تأکید کرد.
این نشست طیف متنوعی از موضوعات مرتبط با مدیریت و برنامهریزی آموزش علوم پزشکی را دربرگرفت؛ از الزامات آموزشی آغاز سال تحصیلی و مسائل مناطق آمایشی گرفته تا موضوعات مالی و بودجهای، سلامت روان و وضعیت دستیاران تخصصی، ظرفیت رشتههای تحصیلات تکمیلی، سامانههای حقالتدریس و توسعه محتوای آموزشی مجازی.
برگزاری این نشست، زمینهای برای طرح مستقیم دیدگاهها و مسائل معاونان آموزشی دانشگاهها و دانشکدههای علوم پزشکی وارائه توضیحات از سوی مسئولان و مدیران حوزههای تخصصی معاونت آموزشی وزارت بهداشت فراهم کرد و موضوعات مهم آموزشی کشور را در آستانه آغاز سال تحصیلی جدید در چارچوبی مشترک مورد بررسی قرار داد.
نظر دهید