اضطراب امتحان، اگرچه تا حدی طبیعی است، اما در صورت شدت یافتن می‌تواند عملکرد ذهن، تمرکز و یادآوری مطالب را مختل کند و موجب شود دانشجو با وجود آمادگی علمی، نتواند توانایی واقعی خود را در جلسه امتحان نشان دهد.

به گزارش روابط عمومی دانشگاه علوم پزشکی و خدمات بهداشتی درمانی شیراز، دکتر «الهام رحیمی» متخصص روان‌شناسی و مشاور دانشکده داروسازی شیراز، با اشاره به تجربه رایج بسیاری از دانشجویان در زمان امتحان، گفت: بسیاری از افراد هنگام مطالعه مطالب را به‌خوبی به خاطر می‌سپارند، اما با ورود به جلسه امتحان احساس می‌کنند ذهنشان «قفل» شده و نمی‌توانند پاسخ سؤالات را به یاد بیاورند؛ در حالی که پس از پایان آزمون، پاسخ‌ها دوباره به ذهنشان بازمی‌گردد.

وی با بیان اینکه اضطراب امتحان نوعی واکنش هیجانی، شناختی و جسمانی به موقعیت‌های ارزیابی است، افزود: میزان اندکی از اضطراب می‌تواند موجب افزایش هوشیاری، تمرکز و انگیزه شود، اما زمانی که شدت آن از حد مطلوب فراتر رود، عملکرد شناختی فرد را مختل کرده و احتمال فراموشی، کاهش تمرکز و بروز اشتباه را افزایش می‌دهد.

دکتر رحیمی با اشاره به نقش حافظه فعال در یادآوری مطالب، اظهار کرد: افکار نگران‌کننده‌ای مانند «اگر قبول نشوم چه می‌شود؟» یا «حتماً امتحان را خراب می‌کنم» بخشی از ظرفیت حافظه فعال را اشغال می‌کنند و در نتیجه، توانایی مغز برای بازیابی اطلاعات کاهش می‌یابد.

وی ادامه داد: از نظر زیستی نیز اضطراب باعث فعال شدن دستگاه عصبی سمپاتیک و ترشح هورمون‌های استرس مانند آدرنالین و کورتیزول می‌شود که می‌تواند با علائمی همچون تپش قلب، تعریق، لرزش دست، خشکی دهان، تنفس سریع و افت تمرکز همراه باشد و فرآیند یادآوری اطلاعات را با اختلال مواجه کند.

این متخصص روان‌شناسی، کمال‌گرایی، ترس از شکست، نگرانی درباره قضاوت دیگران و اهمیت بیش از حد دادن به نتیجه امتحان را از عوامل تشدیدکننده اضطراب امتحان دانست و تأکید کرد: خبر خوب این است که اضطراب امتحان با استفاده از راهکارهای علمی قابل مدیریت است.دکتر رحیمی، مطالعه منظم، مرور تدریجی مطالب، شرکت در آزمون‌های آزمایشی، خواب کافی، تغذیه مناسب، مصرف آب کافی و پرهیز از مصرف بیش از اندازه نوشیدنی‌های کافئین‌دار را از مهم‌ترین عوامل مؤثر در کاهش اضطراب و بهبود عملکرد ذهن برشمرد.

وی همچنین انجام تمرین‌های تنفس عمیق و آرام، اصلاح افکار منفی و جایگزین کردن آن‌ها با افکار واقع‌بینانه را از راهکارهای مؤثر روان‌شناختی برای کنترل اضطراب امتحان عنوان کرد.

مشاور دانشکده داروسازی شیراز با اشاره به خدمات مشاوره‌ای دانشگاه گفت: دانشجویانی که اضطراب امتحان به‌طور مکرر موجب افت عملکرد تحصیلی یا ایجاد ناراحتی قابل‌توجه برای آن‌ها می‌شود، می‌توانند با مراجعه به دفاتر مشاوره مستقر در دانشکده‌ها و مدیریت مشاوره دانشگاه از خدمات تخصصی بهره‌مند شوند.وی خاطرنشان کرد: درمان‌های مبتنی بر شواهد، به‌ویژه درمان شناختی ـ رفتاری (CBT)، آموزش مهارت‌های آرام‌سازی و ذهن‌آگاهی، از مؤثرترین روش‌ها برای کاهش اضطراب امتحان هستند.

دکتر رحیمی در پایان تأکید کرد: احساس اضطراب پیش از امتحان، تجربه‌ای طبیعی است، اما آنچه اهمیت دارد، شیوه مدیریت این اضطراب است؛ چراکه با آمادگی مناسب، اصلاح افکار ناکارآمد و بهره‌گیری از راهکارهای علمی، می‌توان از «قفل شدن ذهن» پیشگیری کرد و عملکرد واقعی خود را در جلسه امتحان به نمایش گذاشت.

پایان خبر