مرکز مدیریت بیماری‌های واگیر معاونت بهداشت وزارت بهداشت با اشاره به افزایش خطر بروز بیماری‌های منتقله از آب و غذا در شرایط مختلف، بر رعایت اصول بهداشتی در مصرف آب آشامیدنی و مواد غذایی تأکید کرد. این بیماری‌ها که می‌توانند با علائمی مانند اسهال، تهوع، استفراغ و دردهای شکمی بروز کنند، اغلب در اثر مصرف آب یا غذای آلوده ایجاد شده و با رعایت نکات ساده‌ای همچون استفاده از آب سالم، شست‌وشوی صحیح مواد غذایی و توجه به بهداشت فردی قابل پیشگیری هستند.

به گزارش روابط عمومی دانشگاه علوم پزشکی و خدمات بهداشتی درمانی شیراز به نقل از وبدا، مرکز مدیریت بیماری‌های واگیر وزارت بهداشت در راهنمایی آموزشی و بهداشتی با تأکید بر اهمیت رعایت بهداشت فردی و مواد غذایی برای پیشگیری از بیماری‌های منتقله از آب و غذا، مهم‌ترین توصیه‌های بهداشتی برای کاهش خطر ابتلا به عفونت‌های گوارشی را اعلام کرد.

براساس این گزارش، شست‌وشو و سالم‌سازی صحیح سبزیجات یکی از مهم‌ترین راهکارهای پیشگیری از ابتلا به بیماری‌های عفونی است. بر اساس این توصیه‌ها، سالم‌سازی سبزیجات باید در چهار مرحله شامل پاک‌سازی گل‌ولای، انگل‌زدایی، گندزدایی و شست‌وشوی نهایی با آب سالم انجام شود.

در مرحله نخست، سبزیجات باید به‌خوبی پاک و شسته شوند تا گل‌ولای و مواد زائد از آن‌ها جدا شود. سپس در مرحله انگل‌زدایی، سبزیجات به مدت پنج دقیقه در محلول آب و مقدار کمی مایع ظرفشویی قرار گرفته و پس از آن به‌طور کامل آبکشی شوند. در ادامه، استفاده از محلول‌های گندزدای دارای مجوز وزارت بهداشت مطابق دستورالعمل درج‌شده روی بسته‌بندی توصیه می‌شود و در نهایت سبزیجات باید دوباره با آب سالم شسته شوند.

مرکز مدیریت بیماری‌های واگیر همچنین بر اهمیت شست‌وشوی مکرر دست‌ها با آب و صابون تأکید کرده و اعلام کرده است که دست‌ها باید به‌ویژه قبل از تهیه یا مصرف غذا، قبل از غذا دادن به کودکان، پس از استفاده از سرویس بهداشتی، پس از تعویض پوشک کودک و پس از مراقبت از افراد مبتلا به اسهال شسته شوند.

بر اساس این گزارش، شست‌وشوی دست‌ها تنها با آب برای از بین بردن آلودگی‌های میکروبی کافی نیست و باید حداقل ۲۰ ثانیه با آب و صابون انجام شود. همچنین در مواقعی که دسترسی به آب و صابون وجود ندارد و دست‌ها آلودگی ظاهری ندارند، استفاده از محلول‌ها یا ژل‌های ضدعفونی‌کننده حاوی حداقل ۶۰ درصد الکل توصیه می‌شود.

این مرکز در پاسخ به پرسش‌های عمومی درباره استفاده از ماسک برای پیشگیری از بیماری‌های گوارشی اعلام کرد: عفونت‌های گوارشی عمدتاً از طریق مصرف آب و غذای آلوده یا تماس دست آلوده با دهان منتقل می‌شوند و برخلاف بیماری‌های تنفسی، استفاده از ماسک نقش مؤثری در پیشگیری از آن‌ها ندارد.

در بخش دیگری از این توصیه‌ها آمده است که در صورت ابتلا به اسهال، مهم‌ترین اقدام، جبران سریع مایعات از دست‌رفته بدن است. بر همین اساس، مصرف محلول خوراکی ORS باید در اولین فرصت آغاز شود و تا زمان مراجعه به مرکز درمانی ادامه یابد. همچنین تأکید شده است که افراد بدون تجویز پزشک از مصرف آنتی‌بیوتیک یا داروهای ضداسهال خودداری کنند.

مرکز مدیریت بیماری‌های واگیر یادآور شد که در صورت نبود پودر آماده ORS، می‌توان با حل کردن ۶ قاشق چای‌خوری شکر و نصف قاشق چای‌خوری نمک در یک لیتر آب جوشیده سردشده، محلول خوراکی جبران مایعات تهیه کرد.

این مرکز همچنین از افراد مبتلا به اسهال خواست تا زمان بهبودی کامل و حداقل ۴۸ ساعت پس از قطع علائم از تهیه و توزیع غذا خودداری کنند. همچنین کودکان مبتلا نباید تا زمان رفع کامل علائم به مهدکودک، مراکز بازی گروهی یا استخر فرستاده شوند.

در این گزارش تأکید شده است که برخی عفونت‌های گوارشی، به‌ویژه اسهال‌های ویروسی، بسیار مسری هستند و در صورت تماس با فرد بیمار یا مواد دفعی وی امکان انتقال بیماری وجود دارد؛ از این رو رعایت بهداشت دست‌ها و شست‌وشوی صحیح پس از تماس با بیمار از مهم‌ترین راه‌های پیشگیری از انتقال عفونت به شمار می‌رود.

توصیه‌های بهداشتی برای پیشگیری از ابتلا به عفونت‌های گوارشی

این مرکز با تأکید بر افزایش موارد عفونت‌های گوارشی، از شهروندان خواست برای پیشگیری از بیماری‌هایی مانند اسهال و استفراغ، نکات بهداشتی را به‌دقت رعایت کنند.

همچنین استفاده مشترک از ظروف غذاخوری با فرد بیمار، مصرف باقی‌مانده غذای وی و همچنین خوردن غذا یا نوشیدنی تهیه‌شده توسط فرد مبتلا می‌تواند خطر انتقال بیماری را افزایش دهد.لذا شهروندان برای نوشیدن و سایر مصارف روزانه از آب سالم و بهداشتی استفاده کنند و دست‌های خود را به‌طور مرتب با آب و صابون، به‌ویژه قبل از تهیه، سرو و مصرف غذا و پس از استفاده از سرویس بهداشتی، شست‌وشو دهند.

همچنین تأکید شده است که غذاها باید به‌طور کامل پخته شده و در کوتاه‌ترین زمان پس از پخت مصرف شوند. باقی‌مانده غذا نیز باید در ظروف دربسته و در یخچال نگهداری شود. میوه‌ها و سبزیجات را پیش از مصرف به روش صحیح گندزدایی و ضدعفونی کنند و در صورت امکان، میوه‌ها را پس از پوست‌گیری مصرف نمایند.

در این راهنما همچنین نسبت به مصرف یخ غیربهداشتی، مواد غذایی آماده و نوشیدنی‌های عرضه‌شده در محیط‌های غیربهداشتی، به‌ویژه محصولات ارائه‌شده توسط فروشندگان دوره‌گرد، هشدار داده شده است.

از دیگر توصیه‌های مطرح‌شده، خودداری از شنا در رودخانه‌ها، جوی‌ها و استخرهای آلوده است؛ زیرا این محیط‌ها می‌توانند زمینه انتقال عوامل بیماری‌زای گوارشی را فراهم کنند.

بنا بر اعلام مرکز مدیریت بیماریهای واگیر وزارت بهداشت، رعایت این نکات ساده اما مؤثر، نقش مهمی در کاهش خطر ابتلا به عفونت‌های گوارشی و حفظ سلامت فردی و عمومی جامعه دارد.

برای دریافت فایل راهنمای آموزشی و بهداشتی بیماریهای عفونی گوارشی مرکز مدیریت بیماری‌های واگیر وزارت بهداشت، اینجا کلیک کنید.