دکترای تخصصی تغذیه دانشکده تغذیه و علوم غذایی دانشگاه علوم پزشکی شیراز، با تأکید بر اهمیت مدیریت تغذیه‌ای اسهال در شیرخواران زیر شش ماه، ادامه شیردهی، جبران مایعات از دست‌رفته و پرهیز از مصرف خودسرانه داروها را از اصول مهم مراقبت از این گروه سنی دانست.

به گزارش روابط عمومی دانشکده تغذیه و علوم غذایی دانشگاه علوم پزشکی شیراز،دکتر «آرش دشتابی»، دکترای تخصصی تغذیه، تاکید کرد: اسهال در شیرخواران به دلیل احتمال بروز سریع کم‌آبی و اختلالات الکترولیتی، نیازمند توجه و رسیدگی به‌موقع است. در این میان، مدیریت تغذیه‌ای در کنار ارزیابی پزشکی و جبران مایعات، نقش مهمی در پیشگیری از سوءتغذیه و کمک به روند بهبودی دارد.

دکتر دشتابی با اشاره به حساسیت وضعیت تغذیه‌ای شیرخواران زیر شش ماه، اظهار کرد: اسهال می‌تواند به دلایل مختلف عفونی و غیرعفونی ایجاد شود و در این گروه سنی، از دست رفتن آب و املاح بدن ممکن است در مدت کوتاهی به عوارض جدی منجر شود.

وی افزود: تغییر ناگهانی در قوام و دفعات مدفوع، کاهش میزان ادرار، خشکی دهان، بی‌حالی و کاهش وزن از نشانه‌هایی هستند که باید مورد توجه قرار گیرند. همچنین مشاهده خون در مدفوع، استفراغ مکرر یا اختلال در شیر خوردن، ضرورت ارزیابی فوری پزشکی را افزایش می‌دهد.

این متخصص تغذیه با تأکید بر اهمیت تداوم تغذیه با شیر مادر در دوران بیماری، گفت: شیر مادر علاوه بر تأمین مواد مغذی و مایعات مورد نیاز شیرخوار، حاوی ترکیباتی است که از عملکرد سیستم ایمنی حمایت می‌کنند و در حفظ سلامت دستگاه گوارش نقش دارند.

وی ادامه داد: قطع شیردهی هنگام اسهال می‌تواند دریافت مایعات و مواد مغذی را کاهش دهد؛ بنابراین توصیه می‌شود شیردهی در طول بیماری ادامه یابد و در صورت تحمل شیرخوار، دفعات آن افزایش پیدا کند.

دکتر دشتابی همچنین خاطرنشان کرد: در شیرخوارانی که با شیرخشک تغذیه می‌شوند، معمولاً باید مصرف شیرخشک معمول با غلظت استاندارد ادامه یابد و از رقیق کردن خودسرانه آن پرهیز شود. هرگونه تغییر در نوع شیرخشک، از جمله استفاده از فرمول‌های بدون لاکتوز، باید بر اساس شرایط بالینی و با نظر پزشک انجام شود.

وی با اشاره به اهمیت جبران آب و املاح از دست‌رفته در جریان اسهال، افزود: محلول خوراکی جبران آب و املاح یا ORS، در موارد مناسب، یکی از ابزارهای اصلی درمان کم‌آبی است؛ با این حال، مقدار و نحوه استفاده از آن در شیرخواران باید با توجه به سن، وضعیت بالینی و شدت کم‌آبی تعیین شود.

این متخصص تغذیه تأکید کرد: در موارد کم‌آبی شدید، بی‌حالی قابل توجه، ناتوانی در شیر خوردن یا استفراغ‌های مکرر، ارزیابی و درمان در مرکز درمانی ضروری است و ممکن است شیرخوار به دریافت مایعات وریدی نیاز داشته باشد.

دکتر دشتابی با تأکید بر رعایت اصول تغذیه متناسب با سن شیرخوار، اظهار کرد: تغذیه انحصاری با شیر مادر در شش ماه نخست زندگی توصیه می‌شود و غذاهای کمکی معمولاً از حدود شش‌ماهگی آغاز می‌شوند.

وی افزود: در شیرخواران زیر شش ماه، نباید برای کنترل اسهال به‌صورت خودسرانه از غذاهایی مانند پوره سیب‌زمینی، آب برنج، سوپ یا آب‌میوه استفاده کرد. همچنین نوشیدنی‌های شیرین ممکن است اسهال را تشدید کنند. هرگونه مداخله تغذیه‌ای باید با توجه به سن شیرخوار و ارزیابی وضعیت او انجام شود.

این متخصص تغذیه با اشاره به اهمیت رعایت اصول درمانی در شیرخواران، گفت: مصرف خودسرانه داروهای ضداسهال و آنتی‌بیوتیک‌ها می‌تواند خطرآفرین باشد و انتخاب درمان باید بر اساس علت بیماری و وضعیت بالینی شیرخوار صورت گیرد.

وی افزود: مکمل روی ممکن است در مدیریت اسهال کودکان نقش داشته باشد، اما تجویز آن برای شیرخواران زیر شش ماه باید با رعایت دوز متناسب با سن و نظر پزشک انجام شود. همچنین استفاده از پروبیوتیک‌ها به نوع فرآورده و شرایط بیمار بستگی دارد و نباید جایگزین درمان اصلی شود.

دکتر دشتابی در پایان با تأکید بر ضرورت توجه والدین و مراقبان به علائم هشداردهنده، بیان کرد: کاهش ادرار، خشکی دهان، بی‌حالی، ناتوانی در شیر خوردن، استفراغ مکرر و وجود خون در مدفوع از نشانه‌هایی هستند که نیازمند ارزیابی پزشکی‌اند.

وی خاطرنشان کرد: در شیرخواران زیر شش ماه، به دلیل احتمال پیشرفت سریع کم‌آبی، در صورت بروز اسهال باید در اسرع وقت با پزشک تماس گرفت و در صورت مشاهده علائم هشدار، مراجعه فوری به مرکز درمانی ضروری است. رعایت اصول تغذیه‌ای، ادامه شیردهی و پرهیز از درمان‌های خودسرانه می‌تواند در کاهش خطر عوارض و حفظ سلامت شیرخوار نقش مؤثری داشته باشد.

پایان خبر