به همت واحد بهداشت روان مرکز بهداشت شهدای والفجر برای ارتقای
آگاهی پیرامون شیوه های فرزندپروری و طرز برخورد صحیح با فرزندان، کلاس آموزشی با
عنوان «مهارت فرزندپروری» برای توانمند سازی 120 پدر و مادر دانش آموزان مدرسه
استاد شهریار، برگزار شد.

به گزارش روابط عمومی
دانشگاه علوم پزشکی شیراز، «ساره مسعودی» گفت:
روابط پدر و مادرها و فرزندان، نظام و شبکه ای درهم پیچیده ای است که در اثر کنش
متقابل شکل می گیرد؛ این نظام با نظام های گسترده تر مانند محله، جامعه و کشور در
ارتباط بوده و به صورت مستقیم و غیرمستقیم به کمک روش های تربیتی روی فرزندان
تأثیر می گذارد که در این میان، تأثیر خانواده بر فرایند رشد آنها بسیار نمایان
است.

این کارشناس بهداشت روان درباره اینکه مشکلات رفتاری چگونه
در کودکان شکل می گیرد، افزود: سرشت یا ویژگی های ارثی کودکان، محیط خانواده و جامعه
در شکل گیری این مشکلات رفتاری موثرند.

مسعودی اضافه کرد: برخی ویژگی های هیجانی و رفتاری انسان ها
مانند ویژگی های جسمی از قبیل اندازه قد و نوع رنگ پوست از هنگام تولد به صورت
ارثی وجود دارد که این مشخصات در اثر ژن هایی که از پدر و مادرها به ارث می رسند
به کودکان نیز منتقل می شود و آنان را از سایر کودکان متمایز می سازد.

او با بیان اینکه ویژگی مهم ارثی بودن این است که ما نقشی
در ایجاد یا شکل گیری آن نداریم و قادر به تغییر دادن آنها نیز نیستیم، ادامه داد:
گاهی این ویژگی های سرشتی، نشانه یک بیماری یا ناتوانی مادرزادی هستند که در این
گونه موارد، درمان بیماری کودک می تواند اثر قابل توجهی در کاهش مشکلات او داشته
باشد.

 

کارشناس بهداشت روان این مرکز گفت: اگر کودک ما، پر تحرک،
لجباز و بی قرار است، کارهای خطرناک انجام می دهد، قادر به انجام تکالیف مدرسه
نیست و حرف شنوی از معلم ندارد، ممکن است به اختلال پیش فعالی – کم توجهی مبتلا
باشد که در این گونه موارد، درمان بیماری کودک می تواند اثر شایان توجهی در کاهش
مشکلات او داشته باشد.

خطاهای شایع فرزندپروری

او درباره خطاهای شایع فرزندپروی با اشاره به بی توجهی پدر
و مادر به رفتارهای مطلوب فرزندان گفت: تله نردبانی از دیگر خطاهای شایع فرزندپروی است که در آن گاهی کودک خواسته نابجایی دارد که
پدر و مادر ابتدا با آن مخالفت کرده اما وقتی کودک برای رسیدن به این خواسته از
رفتارهای نامطلوب دیگری مانند اصرار و مجادله استفاده می کند، پدر و مادر کوتاه می
آیند و با خواسته کودک موافقت می کنند.

مسعودی درباره «انتظارهای غیرواقع بینانه» به عنوان دیگر خطای
شایع فرزندپروی نام برد و توضیح داد: برداشتی که پدر و مادر از میزان توانایی ها،
وظایف و تکلیف های فرزند خود دارند، اگر کمتر یا بیشتر از اندازه واقعی باشد موجب
نارضایتی آنها شده و کودکی که کمتر از انتظار رفتار می کند بی عرضه، نافرمان، یا
تنبل تلقی می شود.

کارشناس بهداشت روان این مرکز «الگوی نامناسب بودن» را دیگر
خطای شایع فرزندپروی برشمرد و ادامه داد: کودکان شبیه به پدر و مادر رفتار می کنند
نه طبق دستورالعملی که پدر و مادر به فرزندانشان ارائه می کنند، مانند پدر و مادری
که به یکدیگر بی احترامی می کنند و ناسزا گفته اما به کودک می گویند که «بچه خوب
که حرف زشت نمی زند!».

او «دستورهای نادرست» را دیگر خطای شایع فرزندپروی معرفی
کرد و افزود: اگر دستورهایی که پدر و مادر به کودکان می دهند، مبهم، نامشخص، بی
موقع، متعدد، ناعادلانه، و غیر قابل پیگیری باشد احتمال نافرمانی و زیرپاگذاشتن
قانون افزایش می یابد.

مسعودی در مورد «تنبیه های اشتباه» نیز توضیح داد: وقتی
تنبیه با تاخیر، بی تناسب با رفتار، به صورت مبهم و تهدید آمیز، خشن، شدید و
ترسناک انجام می شود، خطای دیگری از پدر و مادر رخ داده است.

او گفت: «پیام های هیجانی» از دیگر خطاهای شناختی است که پدر
و مادر در مورد کودک، کلمه ها یا جمله هایی را به کار می برند که تمامیت وجودی او
را زیر سوال می برد و می تواند انواع احساس های منفی را در او بیدار کند؛ آنان به
جای اینکه به طور مشخص در مورد رفتار کودک قضاوت کنند، درباره ویژگی های شخصی یا
اخلاقی او نظر می دهند، مانند وقتی که پدر و مادر کودک خود را «بی عرضه»، «تنبل»،
«احمق» و «ترسو» خطاب می کند.

او «بی ثباتی در
واکنش والدین» را به عنوان دیگر خطای شایع فرزندپروی خواند و اعلام کرد: رعایت نکردن
ثبات در پاسخ دهی به رفتار های فرزندان و پیگیری رعایت قانون و دستور، یکی از مهم
ترین الگوهای فرزندپروری است که با لج بازی و مقابله جویی فرزندان همراه است؛ در
خانواده هایی که پدر و مادر نسبت به فرزندان گاه آسان می گیرند و به راحتی تسلیم
خواسته کودکان می شوند و گاه به شدت خشمگین می شوند و بسیار سختگیرانه تصمیم می
گیرند، احتمال نافرمانی و پرخاشگری فرزندان بسیار بالاست.

سبک های تربیتی

کارشناس بهداشت روان این مرکز به بیان سبک های تربیتی و ویژگی
های هر سبک پرداخت و گفت: روش های ارتباطی پدر و مادر و فرزندان به چهار قسمت کلی مقتدر،
مستبد، سهل گیر و مسامحه گر یا بی اعتنا تقسیم شده است.

او ادامه داد: پدر و مادر مقتدر، انعطاف پذیر و
مطالبه کننده هستند؛ فرزندانشان را کنترل می کنند اما پذیرنده و پاسخ دهنده نیز
هستند و پدر و مادر مستبد، قوانین را به طور انعطاف ناپذیری تحمیل می کنند؛ از نظر
تربیتی خشن و تنبیه گرند، با رفتار بد، مقابله و کودک بدرفتار را تنبیه می کنند.

مسعودی اضافه کرد: پدر و مادر سهل گیر، نسبت
به آموزش رفتارهای اجتماعی سهل انگار هستند؛ نظم و ترتیب و قانون کلی در این نوع
خانواده حاکم نبوده و پایبندی اعضا به قوانین، آداب و رسوم اجتماعی بسیار کم است و
فرزند هر کاری که بخواهد، می تواند انجام دهد و پدر و مادر مسامحه گر یا بی اعتنا(بی
کفایت یا طرد کننده)، والدینی که کنترل پایین و پذیرش پایین را ترکیب می کنند و در
پرورش کودکان غیرمداخله گر هستند؛ به نظر می رسد از فرزندان شان مواظبت نمی کنند و
ممکن است آنها را طرد کنند.

روش های
برقراری ارتباط مثبت و قوی با کودکان

این کارشناس بهداشت روان درباره
روش های ارتباط مثبت با کودکان گفت: اگر می خواهیم فرزندان از ما اطاعت کنند، به
دستور های ما گوش بدهند و ارزش های اخلاقی ما را بپذیرند در ابتدا باید به فکر
تحکیم پل ارتباطی بین خود و آنها باشیم.

مسعودی با بیان اینکه این پل راهی است که پیام ها، دستورها،
قوانین و ارزش ها را از خود عبور می دهد و اگر وجود نداشته باشد، ما نمی توانیم
اصولی را که می خواهیم به فرزندمان منتقل کنیم، تاکید کرد: نخست باید سعی کنیم
ارتباط خوبی با آنها برقرار کنیم، زیرا ما انسان ها از دستور کسی بیشتر اطاعت می
کنیم که دوستش داشته باشیم و مورد قبول ما باشد و کسی را دوست داریم که با ما
ارتباط خوبی برقرار می کند.

او در مورد چگونگی برقراری یک ارتباط مثبت و قوی با کودکان توصیه
کرد: زمان کافی و مناسبی را با فرزندان خود صرف کنیم؛ فعالیت مشترک لذت بخشی را با
فرزند خود انجام دهیم؛ با کودک خود حرف زده و بازی کنیم؛ احساسات خود را نشان داده
و کودک را تحسین و تمجید کنیم./103

پایان خبر