سرطان و باورهای نادرست
هر اندازه که موضوعی نزد مردم ناشناخته باشد، تلقی جادویی و رمزآلود بودن آن بیشتر خواهد شد؛ سرطان یکی از این موضوعات است. سرطان سالها به عنوان عامل اجتناب ناپذیر مرگ تلقی می شده بنابراین چندان عجیب نیست که باورهای نادرست در مورد آن زیاد باشد.
به گزارش روابط عمومی دانشگاه علوم پزشکی و خدمات بهداشتی درمانی شیراز به نقل از وبدا، باورهای نادرست تنها یک تلقی نادرست نیستند که در ذهن انسانها بمانند بلکه بر جهت گیری آنها در زندگی اثر می گذارند. در موضوع سلامت این جهت گیری های نادرست از آن نظر مهم می شوند که بر مهم ترین موضوع زندگی یعنی بودن یا نبودن تاثیر گذارند بنابراین لزوم تغییر این باورهای نادرست، اساسی تر از هر باور نادرست دیگری است. برخی از این باورها و پاسخ به آنها به شرح زیر است:
- درمان قطعی سرطان کشف شده ولی شرکت های بزرگ داروسازی اجازه نمی دهند که این درمان به کار رود؟
هر از گاهی چنین مطالبی به ویژه در فضای مجازی انتشار می یابد. اطمینان داشته باشید که چنین چیزی صحت ندارد. بسیاری از پزشکان، صاحبان شرکت های دارویی و افراد مشهور و پرنفوذ دنیا بر اثر سرطان جان خود را از دست داده اند. اگر چنین درمانی وجود داشت قطعا این گونه افراد از آن بهره می جستند.
- آیا بیمار مبتلا به سرطان، سرنوشت غم انگیز محتومی دارد؟
بیماری سرطان، از منظر فرد مبتلا، خانواده، پزشکان و بخش سلامت دشوار و پیچیده است اما با پیشرفت های صورت گرفته در دانش پزشکی امروزه دست کم نیمی از سرطان ها بهبود می یابند و بسیاری دیگر از موارد باقی مانده نیز طول عمری طولانی خواهند داشت. همین تغییر در دیدگاه باعث می شود یک بیمار مبتلا به سرطان از پیش باخته نباشد. میزان بقای بیماران مبتلا به سرطان، بیش از هر چیز به نوع سرطان و مرحله بیماری بستگی دارد.
- آیا سرطان یک بیماری مُسری است؟
به عنوان یک اصل کلی بیماری سرطان، بیماری قابل انتقالی به دیگران نیست بنابراین لزومی ندارد از یک بیمار مبتلا به سرطان، دوری کنیم. البته برخی از عوامل ایجاد کننده سرطان از دسته عوامل عفونی هستند مانند نقشی که برخی عوامل عفونی در ایجاد سرطان های معده، دهانه رحم و کبد دارند و به شیوه هایی می توانند انتقال یابند ولی خود بیماری سرطان، انتقال نمی یابد.
- آیا ارث می تواند علت ایجاد سرطان باشد؟
حدود 5 تا 10 درصد از سرطان ها به دلیل جهش های ژنتیکی به ارث می رسند و حدود 10 تا 30 درصد سرطان ها خانوادگی هستند. شاید در برخی خانواده ها امکان بروز یک نوع سرطان بیش از معمول باشد اما چیزی که بیش از عوامل ارثی مهم و تاثیرگذار محسوب می شود، شیوه زندگی نامناسب مانند مصرف سیگار، عوامل تغذیه ای و محیطی است.
- آیا سرطان می تواند به وسیله ضربه یا تصادف ایجاد شود؟
گاهی اوقات یک ضربه سبب می شود توجه ما به توده یا نقطه ای از بدن جلب شود اما به این معنی نیست که آن ضربه این بیماری را ایجاد کرده است.
- آیا عمل جراحی باعث پخش شدن سرطان در بدن می شود؟
نمونه برداری، اساسی ترین راه تشخیص بیماری و جراحی، یکی از مهمترین روش های درمان بیماری سرطان است و سبب انتشاری بیماری نمی شود. گاهی که نمونه برداری، احتمال آلوده شدن نواحی نزدیک تومور را زیاد می کند پزشکان تمهیداتی را به خرج می دهند که از پخش شدن بیماری جلوگیری کنند.
- آیا اطلاع داشتن از بیماری سبب بدتر شدن بیماری می شود؟
اصل مهمی که درباره اطلاع داشتن از بیماری اهمیت دارد این است که میزان نیاز بیماران به دانستن متفاوت است بنابراین باید با هر بیمار بر اساس نیازها و خواسته هایش برخورد کرد. باید دانسته های قبلی بیمار را سنجید و هر اندازه که علاقه مند بود به او اطلاعات را منتقل کرد. در ایران نیز مانند دیگر نقاط جهان، بیش از دو سوم بیماران مبتلا به سرطان دوست دارند تشخیص خود را بدانند و درباره شیوه های درمانی خود مطلع شوند. دیده شده که بیمارانی که از ابتلای خود به سرطان آگاهند با بیماری خود بهتر کنار ی آیند، درمان ها را بهتر پیگیری می کنند و به جز در دوره کوتاه پس از تشخیص بیماری، وضعیت روانی بهتری دارند.
- آیا با انجام رادیوتراپی و شیمی درمانی برای یک بیمار، ضرری متوجه اطرافیان می شود؟
شیمی درمانی و رادیوتراپی یکی از شیوه های درمان بیماری است و بیماری که با این روش ها درمان می شود ضرری را متوجه اطرافیان نمی کند و از قضا اگر اطرافیان فرد مبتلا به سرطان، دچار بیماری حاد عفونی باشند می توانند در دوره ای که بیمار مبتلا به سرطان در حال شیمی درمانی است او را در معرض خطر بیماری عفونی قرار دهند و باید از او دوری کنند.
- آیا استفاده از دئو دورانت و ضد تعریق صابونی، مایع و یا اسپری سبب ابتلا به سرطان می شود؟
برخی معتقدند که این مواد آرایشی بهداشتی به دلیل اینکه حاوی مواد سمی نظیر آلومینیوم هستند و این مواد از پوست جذب می شوند، می توانند سبب بروز سرطان شوند ولی تا کنون هیچ مطالعه و تحقیقی این مساله را نشان نداده است و مجموعه اطلاعات حال حاضر بیان کننده این مطلب است که مصرف این مواد ارتباطی به بروز سرطان ندارد.
- آیا استفاده از ظروف و بسته بندی های پلاستیکی در مایکروفر سبب بروز سرطان می شود؟
حقیقت این است که استفاده از ظروف پلاستیکی که برای استفاده در مایکروفر طراحی و ساخته شده اند، خطری ندارد ولی استفاده از ظروف پلاستیکی معمولی که برای استفاده در مایکروفر ساخته نشده اند برای گرم کردن غذا در مایکروفر سبب آب شدن پلاستیک و نشت یکسری مواد شیمیایی در غذا می شود که ممکن است سرطان زا باشند. برای پخت و پز در مایکروفر باید حتما از ظروف مخصوص این کار استفاده کنید.
- آیا بیماران دچار سرطان باید از مصرف شکر خودداری کنند؟
سلول های سرطانی مانند سایر سلول های بدن انرژی مورد نیاز خود را از قند داخل خون تامین می کنند لذا برخی تصور می کنند مصرف شکر ممکن است سبب رشد سریع تر سرطان شود که این موضوع صحیح نیست. مصرف شکر سبب رشد سریع تر سرطان نمی شود. از سوی دیگر عدم استفاده از شکر نیز سبب کاهش سرعت رشد سلول های سرطانی نخواهد شد.
- آیا سرطان همیشه با درد همراه است؟
درد، جزیی از بیماری سرطان نیست. درد سرطان و درمان آن خود سرمنشا تصورات نادرست بسیاری است که اکنون برخی از آنها را بر می شماریم:
درد جزیی از سرطان نیست و در بیشتر موارد می توان درد سرطان را با درمان درست بهبود بخشید. وقتی درد سرطان درمان نشود ممکن است دچار اضطراب، افسردگی و بی خوابی شوید ولی با درمان درد، کیفیت زندگی بالاتری دارید، از زندگی لذت می برید و می تواند درمان های معمول را بهتر تحمل کنید. مصرف مواد اپیوییدی(مشتقات تریاک) پزشکی، اعتیاد آور نیست به شرطی که با تجویز پزشک باشد و برای درمان درد به کار رود. برخی از بیماران برای بهبود درد نیاز به دُز بیشتری از مواد اپیوییدی دارند و این به معنای وابستگی نیست.
از درد نترسید چراکه ترس از درد، درد را افزایش می دهد. درباره درد حرف بزنید، پنهان یا تحمل نکنید. برخی افراد، درد را تحمل می کنند به این دلیل که:
تحمل درد را بر اساس فرهنگ یا اعتقادات خود فضیلت می شمارند
گمان می کنند درد جزیی از بیماری است و اگر مهم بود پزشک از آنها سوال می کرد
گمان می کنند در مورد نحوه درمان درد حق انتخاب یا اظهارنظر ندارند
می گویند نمی خواهیم داروهای شیمیایی مصرف کنیم یا نمی خواهیم به بدن خود آسیب بزنیم
گمان می کنند که به داروهای ضد درد وابسته می شوند
گمان می کنند اگر بگویند درد دارند یا داروی ضد درد بگیرند یعنی پذیرفتن اینکه بروزهای آخر زندگی خود نزدیک شده اند
گمان می کنند اگر حالا که آنقدر درد ندارند، دارو بخورند بعدها که واقعا درد شدیدی داشتند داروها موثر نخواهد بود.
کلام پایانی
برای اینکه مغلوب حریف خود نشوید باید اول خود و سپس او را درست بشناسید. آگاهی خود را درباره سرطان افزایش و باورهای غلط خود را تغییر دهید تا پیروز شوید و در این راه به دیگران نیز یاری رسانید تا بیشتر بدانند. برای دستیابی به رستگاری، دانستن حق همه ماست و رهایی از باورهای نادرست وظیفه ای همگانی.
برگرفته از راهنمای خودمراقبتی برای پیشگیری و کنترل سرطان
نظر دهید